AQSh Hindistonga oy bazasi loyihasida qatnashishni taklif qildi

AQSh Milliy kosmonavtika va aviatsiya boshqarmasi (NASA) Hindiston kosmik tadqiqotlar tashkilotiga (ISRO) Yerning tabiiy yoʻldoshida doimiy baza barpo etish dasturiga qoʻshilishni rasman taklif qildi. Ushbu muhim tashabbus Bangalor shahrida boʻlib oʻtgan Amerika-Hindiston fuqarolik kosmosi boʻyicha ishchi guruhining yigʻilishida eʼlon qilindi va ikki mamlakat oʻrtasidagi strategik hamkorlikni yangi bosqichga olib chiqishi kutilmoqda. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

ixbt.com maʼlumotiga koʻra, tomonlar mazkur uchrashuvda nafaqat oy bazasini, balki ilm-fan, boshqariladigan kosmonavtika va ilmiy maʼlumotlar almashinuvini ham kengaytirishga kelishib oldilar. Ushbu hamkorlik Artemis dasturi doirasidagi bitimlarga asoslanadi va kelgusidagi kosmik tadqiqotlar uchun poydevor vazifasini bajaradi.

Hozirgi bosqichda rasmiy Dehli NASAning oy bazasiga qoʻshilish boʻyicha aniq hissasi yoki roli haqida hali uzil-kesil bayonot bermadi. Hindiston hukumati uchun masalaning mohiyati faqat ishtirok etishda emas, balki kelajakdagi Oy infratuzilmasini shakllantirishda mamlakatga qanday maqom va vakolatlar berilishida ham ekanligi taʼkidlanmoqda.

Milliy dasturlar va xalqaro hamkorlik

Qayd etilishicha, Hindiston xalqaro loyihalarga qoʻshilish bilan bir qatorda oʻzining milliy kosmik infratuzilmasini ham jadal rivojlantirib bormoqda. Xususan, mamlakat 2035-yilga borib «Bharatiya Antariksh Station» deb nomlangan oʻz kosmik stansiyasini yaratishni hamda 2040-yilga kelib oyga hindistonlik astronavtni yuborishni rejalashtirgan.

Hindiston oʻzining milliy imkoniyatlarini mustahkamlash barobarida xalqaro sheriklikni ham faol kengaytirmoqda. 10-sentyabr kuni Parijda oʻtgan Xalqaro kosmik sammitda Hindiston bosh vaziri Narendra Modi Fransiya va boshqa davlatlarni mamlakatning navbatdagi kosmik dasturida sherik boʻlishga taklif qilgan edi.

Mamlakat bu borada yetarlicha amaliy tajribaga ham ega. Jumladan, 2023-yilda «Chandrayan-3» apparatining Oyning janubiy qutbiga muvaffaqiyatli qoʻngani hamda NASA va ISROning qoʻshma NISAR missiyasi ikki davlat mutaxassislari birgalikda murakkab kosmik qurilmalar yarata olishini amalda koʻrsatib berdi.

Kelgusidagi istiqbollar

Shuningdek, 2025-yil iyun oyida hindistonlik astronavt Shubxanshu Shukl Axiom-4 missiyasi doirasida Xalqaro kosmik stansiyaga (XKS) safar uyushtirib, kelgusidagi Gaganyaan milliy boshqariladigan dasturi uchun muhim amaliy tajriba toʻplashi kutilmoqda. Bu esa mamlakatning kadrlar salohiyatini yanada oshiradi.

Mutaxassislarning fikricha, Hindiston oʻzining mustaqil sanoat va ilmiy bazasiga ega boʻlgani sababli, AQShning oy infratuzilmasi loyihasida qatnashish milliy dasturdan voz kechishni anglatmaydi. Aksincha, bu Hindiston uchun jahon darajasidagi kosmik tashabbuslarda oʻz oʻrnini mustahkamlash yoʻlidagi qoʻshimcha qadam boʻlishi mumkin.