Germaniyaning mashhur Ecosia brauzeri nega Xitoyning SI texnologiyalarini tanladi?

Yevropaning eng yirik va nufuzli yashil texnologiyalar loyihalaridan biri bo‘lgan Germaniyaning Ecosia qidiruv tizimi Fransiyaning bosh sun’iy intellekt startapi hisoblangan Mistral xizmatlaridan voz kechishga qaror qildi. Bu haqda G‘arb siyosiy doiralariga yaqin bo‘lgan Politico nashri xavotir bilan bong urmoqda.

Yevropa davlat idoralari, jumladan, Germaniya Atrof-muhitni muhofaza qilish federal vazirligi hamda Buyuk Britaniya Milliy sog‘liqni saqlash xizmati (NHS) tomonidan keng qo‘llaniladigan Ecosia endilikda ochiq manbali kodga (open-source) ega bo‘lgan, shu jumladan Xitoyda ishlab chiqilgan SI modellarini joriy etishni rejalashtirmoqda.

«Bir yilga ortda qolmoqda»: Ecosia nega fransuz flagmanidan hafsalasi pir bo‘ldi?

Ecosia asoschisi va rahbari Kristian Kroll fransuz sun’iy intellektining sifati kutilgan darajada emasligini ochiq tan oldi:

• Raqobatdosh emas: Kompaniya bahosiga ko‘ra, Fransiya SI laboratoriyasining modellari bozordagi global raqobatchilaridan kamida bir yilga ortda qolmoqda;

• Texnik muammolar: Joriy yilning may oyida Ecosia AQSHning giganti OpenAI o‘rniga aynan mustaqil Yevropa mahsuloti sifatida Mistral bilan shartnoma tuzgan edi. Biroq ko‘p o‘tmay tizimda doimiy server yuklanishlari va texnik uzilishlar kuzatildi;

• «Ular uchun juda yirik mijoz bo‘lib chiqdik»: Kristian Kroll fransuz infratuzilmasi bunday yirik miqyosdagi so‘rovlar oqimiga bardosh bera olmaganini ta’kidladi.

Ekologiya va suverenitet borasidagi jiddiy shubhalar

Brend imiji to‘liq ekologik tozalik va mustaqillikka qurilgan Germaniya kompaniyasi Mistral bilan bog‘liq boshqa omillarni ham tilga oldi:

• Atom energetikasi omili: Fransiya energetika tizimida atom stansiyalarining ulushi juda yuqoriligi sababli, Ecosia fransuz hamkorining ma’lumot markazlari yashil standartlarga qanchalik mosligiga shubha bildirdi;

• Soxta suverenitet: Ecosia rahbariyati fikricha, Mistral startapining asosan xalqaro (xususan, AQSH) investorlari puliga qaramligi uni Yevropaning haqiqiy texnologik suverenitetidan mahrum qiladi.

G‘arb nashrlarining xavotiri va Xitoy modellari tanlovi

Ecosia'ning Xitoy ochiq modellari tomon yuzlanishi G‘arb ommaviy axborot vositalarida keskin munosabatga sabab bo‘ldi:

• «Milliy xavfsizlik tahdidi» ritorikasi: Politico kabi nashrlar Pekin tomonidan qo‘llab-quvvatlanadigan SI modellari qat’iy siyosiy senzuraga uchragani va dezinformatsiya tarqatish xavfi borligi haqida yozmoqda;

• Pragmatik tanlov: Shunga qaramay, nemis dasturchilari uchun siyosiy cheklovlardan ko‘ra, modellarining ochiqligi, ish tezligi va real samaradorligi ustun kelmoqda.

Yevropa davlat sektori uchun muhim bo‘lgan ushbu infratuzilmaning o‘z yo‘nalishini Xitoy SI texnologiyalari foydasiga o‘zgartirishi, Yevropa Ittifoqining o‘z mustaqil raqamli texnologiyalarini yaratish borasidagi dasturlari jiddiy inqirozga yuz tutayotganini ko‘rsatmoqda.