Xitoy imperator tabiblarining 15 ta oltin qoidasi: Uzoq umr ko‘rish va sog‘liq sirlari

Qadimgi Sharq tabobati va imperator saroyi tabiblarining bilimlari asrlar davomida sinovdan o‘tib, inson salomatligini saqlash va umrni uzaytirishning eng ishonchli vositasi bo‘lib kelgan. Taqdim etilgan mazkur 15 ta qoida organizmning ichki zaxiralarini faollashtirish, kasalliklarning oldini olish va ruhiy muvozanatni saqlashga qaratilgan.

Salomatlik va ovqatlanish madaniyati

Sharq tabobatida inson iste’mol qiladigan ovqati va uning tanadagi jarayonlarga ta’siriga alohida e’tibor berilgan:

• To‘qlik va yengil ochlik: Me’yoridan ortiq ovqat yeyish (to‘qlik) organizmga ortiqcha yuklama berib, umrni qisqartiradi. Aksincha, yengil ochlik hissi organizmni tozalaydi va yoshartiradi.

• Issiq va sovuq ovqatlar: Sovuq ovqatlar tanani tez qaritishi mumkin, issiq ovqat esa hazm qilishni yaxshilab, umrni uzaytiradi. Shuningdek, kunni yoki taomlanishni iliq suv bilan boshlash hayot energiyasini oshiradi.

• Mavsumiylik: Mavsumiy bo‘lmagan ovqatlarni iste’mol qilish organizmga zarar yetkazib, turli kasalliklarni keltirib chiqaradi.

Kundalik odatlar va jismoniy muvozanat

Turmush tarzini to‘g‘ri tashkil etish har bir insonning jismoniy va ruhiy salomatligini belgilaydi:

• Uyqu rejimi: Soat 23:00 dan keyin uxlash organizmning tiklanish jarayonlarini izdan chiqaradi va yillarning zavoliga aylanadi (umrni yemiradi).

• Tongdagi sovuq va oyoq tavoni: Tongda sovuq qotish buyrak faoliyatiga jiddiy zarar yetkazadi. Oyoq tavoni esa butun tananing «pulti» hisoblanib, unga e’tibor berish muhimdir.

• Faollik: Ovqatdan keyin biroz harakat qilish (yurish) tananing tonusini saqlaydi.

Ruhiy xotirjamlik va aql quvvati

Insonning ruhiy holati uning jismoniy salomatligi bilan chambarchas bog‘liq:

• G‘azab va qo‘rquv: G‘azab insonning jigar organlarini yeb bitiradi, qo‘rquv esa hayotiy quvvatni quritib, insonni kuchsizlantiradi.

• Osoyishtalik va sukut: Xotirjamlik va osoyishtalik barcha dardlarni davolay oluvchi kuchga ega. Sukut saqlash va tinchlik esa miya faoliyatini to‘liq tiklashga yordam beradi.

• Aqlning roli: Barcha davolarning eng asosiysi — insonning o‘z aqli va ongli yondashuvidir.

Sizningcha, qadimgi Sharq tabiblarining bu kabi sog‘lom turmush tarzi qoidalariga hozirgi kunda amal qilish qanchalik oson? O‘z fikringizni izohlarda qoldiring!