"Umrni uzaytiradi": Olimlar do‘stlar bilan diydorlashishning hayratlanarli sirini ochdi
QisqachaAI yordamida tayyorlanganKo‘rsatish
- Glazgo universiteti olimlarining 12 yillik kuzatuvlari do‘stlar va yaqinlar bilan muntazam muloqotda bo‘lish inson umrini uzaytiruvchi muhim tibbiy omil ekanligini tasdiqladi.
- Ijtimoiy izolyatsiyada yashaydigan va yaqinlari bilan ko‘rishmaydigan insonlarda erta vafot etish xavfi 39 foizga yuqori bo‘lishi aniqlandi.
- Brigam Yang universiteti tadqiqotchilari esa yolg‘izlikning organizmga yetkazadigan zararli ta’sirini kuniga 15 ta sigaret chekish bilan tenglashtirdi.
Do‘stlar va qadrdonlar davrasidagi jonli suhbat, samimiy kulgu hamda bir piyola choy ustidagi diydor shunchaki vaqt o‘tkazish yoki kayfiyatni ko‘tarish vositasi emas — u inson umrini sezilarli darajada uzaytiruvchi kuchli tibbiy omil bo‘lib chiqdi.
Buyuk Britaniyaning Glazgo universiteti olimlari tomonidan o‘tkazilgan ko‘p yillik yirik ilmiy izlanish do‘stlardan uzoqlashish va yolg‘izlik salomatlik uchun kutilganidan ham halokatliroq oqibatlarga olib kelishini isbotladi.
12 yillik kuzatuv: 450 ming inson qismati nimani ko‘rsatdi?
Glazgo universiteti tadqiqotchilari 450 mingdan ortiq ko‘ngillilarni naqd 12 yil davomida uzluksiz kuzatib, quyidagi jiddiy xulosaga kelishdi:
Erta vafot etish xavfi 39% ga oshadi: Do‘stlari, yaqinlari va qarindoshlari bilan umuman ko‘rishmaydigan hamda ijtimoiy izolyatsiyada yashaydigan insonlarda erta o‘lim ko‘rsatkichi muntazam muloqotda bo‘lganlarga nisbatan naqd 39 foizga yuqori bo‘lib chiqdi;
Oyda bir marta ko‘rishish ham najot: Izlanishlar shuni ko‘rsatdiki, hatto bir oyda atigi bir marta bo‘lsa ham qadrdonlar bilan yuzma-yuz diydorlashish ushbu xavf ko‘rsatkichini keskin kamaytiradi.
«Kuniga 15 ta sigaret chekishdek zararli»: Brigam Yang universiteti xulosasi
AQSHdagi Brigam Yang universiteti ekspertlarining tadqiqoti esa yolg‘izlikning inson organizmiga yetkazadigan biologik zararini yanada dahshatli taqqoslar bilan isbotlab berdi:
50% ga uzunroq hayot: Kuchli ijtimoiy va do‘stona aloqalarga ega bo‘lgan kishilarning uzoq umr ko‘rish ehtimoli yolg‘iz insonlarga qaraganda 50 foizga yuqori;
Tamaki va spirtli ichimlikdan xavfliroq: Olimlarning rasmiy xulosasiga ko‘ra, ijtimoiy ajralib qolish inson tanasiga kuniga 15 ta sigaret chekish yoki surunkali alkogolizm keltirib chiqaradigan salbiy asoratlar bilan bir xil darajada zarar yetkazadi.
Do‘stlar bilan ko‘rishish tanani qanday davolaydi? To‘rtta asosiy biologik qalqon
Jonli muloqot inson organizmida bir qator hayotiy muhim jarayonlarni faollashtiradi:
Gormonal muvozanat va stressni kamaytirish: Do‘stlar bilan vaqtni maroqli o‘tkazish paytida stress uchun javobgar kortizol gormoni darajasi tushadi va aksincha, mehr va baxt tuyg‘usini beruvchi oksitotsin ishlab chiqarilishi jadallashadi;
Mustahkam immun tizimi: Ijtimoiy faol va ko‘pchilik bilan muloqotda bo‘ladigan insonlarning organizmi himoya kuchlariga boy bo‘lib, ular turli mavsumiy yuqumli xastaliklarga ancha kam chalinadi;
Yurak va qon tomirlarini asrash: Surunkali yolg‘izlik arterial qon bosimining ko‘tarilishiga va infarkt xavfiga to‘g‘ridan to‘g‘ri yo‘l ochadi. Jonli gurunglar esa tomirlarni bo‘shashtirib, yurak faoliyatini me’yorga soladi;
Aql va xotira o‘tkirligi: Doimiy fikr almashish miya neyronlarini faol holatda ushlab turadi. Bu esa keksalikda demensiya (aqli zaiflik) hamda Alsgeymer xastaligining rivojlanishiga to‘siq bo‘ladi.
Shunday ekan, bandlik va kundalik yumushlarni bahona qilmay, qadrdon do‘stlar bilan choyxonada yoki davrada ko‘rishishga shunchaki hordiq emas, balki o‘z salomatligingiz va uzoq umringiz uchun qilingan eng zarur investitsiya sifatida qarash lozim.
Izohlar 0
…