Ovqat yegandan so‘ng darhol o‘tirib olish sog‘liq uchun qanday xavf tug‘diradi?

Ko‘pchilik uchun tushlik yoki kechki ovqatdan so‘ng darhol divanga cho‘zilish yoki kompyuter qarshisida harakatsiz o‘tirish odatiy holga aylangan. Biroq tibbiyot mutaxassislari bu odat organizmdagi moddalar almashinuvini keskin sekinlashtirishi, qondagi qand va yog‘ miqdorining uzoq vaqt yuqori saqlanib qolishiga hamda hazm qilish jarayonining qiyinlashishiga olib kelishidan ogohlantirmoqda.
Harakatsizlikning organizmga 4 ta asosiy zarari
Ovqatlangandan keyingi harakatsizlik bir vaqtning o‘zida bir nechta tizimlar faoliyatiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi:
Qonda qand miqdorining keskin oshishi: Hazm jarayonida uglevodlar glyukozaga aylanib, qonga so‘riladi. Agar inson harakatsiz o‘tirsa, mushaklar bu glyukozani energiya sifatida sarflamaydi. Natijada oshqozon osti bezi qand miqdorini tushirish uchun me’yoridan ortiq insulin ishlab chiqarishga majbur bo‘ladi. Bu esa vaqt o‘tishi bilan insulinga chidamlilik va 2-toifa qandli diabet rivojlanish xavfini oshiradi.
Ortiqcha vazn va ichki yog‘ to‘planishi: Tik turgan yoki yurgan holatga nisbatan o‘tirganda moddalar almashinuvi (metabolizm) qariyb 30 foizga sekinlashadi. Sarflanmagan energiya va glyukoza organizmda zaxira yog‘ sifatida, ayniqsa, qorin bo‘shlig‘idagi ichki a’zolar atrofida to‘plana boshlaydi.
Hazm qilish tizimidagi muammolar: O‘tirgan holatda qorin bo‘shlig‘i a’zolari biroz siqiladi. Bu ichaklar harakatini susaytirib, og‘irlik hissi, qorin dam bo‘lishi va qabziyatga sabab bo‘ladi. Ayniqsa, bukchayib o‘tirish oshqozonga bosimni kuchaytirib, jig‘ildon qaynashi (refluks) yuzaga kelishiga sharoit yaratadi.
Yurak-qon tomir tizimiga yuklama: Harakatsizlik tufayli qonda nafaqat qand, balki yog‘lar (triglitseridlar) darajasi ham uzoq vaqt yuqori qoladi. Bu qon tomir devorlarida yallig‘lanish va ateroskleroz (tomirlarning torayishi) rivojlanishiga zamin yaratadi.
Ovqatdan keyingi holat | Organizmdagi o‘zgarishlar va oqibatlar |
Darhol harakatsiz o‘tirish | Metabolizm 30% ga pasayadi, qand va yog‘lar qonda uzoq ushlanib qoladi, hazm sekinlashadi |
10–15 daqiqa sekin piyoda yurish | Qondagi qand miqdori barqarorlashadi, ichaklar faoliyati yaxshilanadi va yengillik hissi paydo bo‘ladi |
To‘g‘ri yo‘l qanday: nima qilish kerak?
Shifokorlar va SecondMedic kabi tibbiy manbalar tavsiyasiga ko‘ra, ovqatdan so‘ng darhol og‘ir jismoniy mashqlar qilish yoki yugurish shart emas. Shunchaki 10–15 daqiqa davomida sekin piyoda sayr qilish, yengil uy yumushlari bilan band bo‘lish yoki hech bo‘lmaganda tik turish qondagi glyukoza darajasini me’yorda ushlab turadi va ovqat hazm bo‘lishini sezilarli darajada yengillashtiradi.
Siz ovqatlangandan so‘ng odatda nima qilasiz — biroz sayr qilishga harakat qilasizmi yoki dam olishni afzal ko‘rasizmi? O‘z tajribangiz bilan izohlarda o‘rtoqlashing!
Obuna bilan reklama bo'lmaydi
Zamin Premium — oyiga 4 900 so'm
Mavzuga oid yangiliklar
































Izohlar0
…