Qaynoq choyning yashirin xavfi: Onkolog qizilo‘ngach saratoni bo‘yicha ogohlantirish berdi
QisqachaAI yordamida tayyorlanganKo‘rsatish
- Harorati 65–70°C dan yuqori bo'lgan qaynoq ichimliklarni muntazam iste'mol qilish qizilo'ngach saratoni xavfini keskin oshiradi.
- Issiq suyuqliklar qizilo'ngach shilliq qavatini surunkali kuydirib, hujayralarning patologik o'zgarishiga va yomon sifatli o'smalar paydo bo'lishiga olib keladi.
- Tamaki va spirtli ichimliklar ham bu jarayonni tezlashtiruvchi qo'shimcha omillar hisoblanadi.
- Salomatlikni asrash uchun choyni 3–5 daqiqa sovutib, 50–60°C haroratda ichish tavsiya etiladi.
Xalqimiz orasida qaynoq choy ichish ko‘p yillik sevimli milliy odat va mehmondo‘stlik belgisi sanaladi. Biroq onkolog shifokorlarning ta’kidlashicha, me’yoridan ortiq darajada issiq choy yoki suyuqlik ichish inson salomatligi, xususan, ovqat hazm qilish tizimi uchun kutilmagan jiddiy xavflarni keltirib chiqaradi.
Tibbiy kuzatuvlar shuni ko‘rsatmoqdaki, harorati 65–70°C dan yuqori bo‘lgan ichimliklarni muntazam iste’mol qilish qizilo‘ngach saratoni (onkologik xastalik) xavfini keskin oshiruvchi asosiy omillardan biridir.
Nima uchun qaynoq ichimlik inson uchun xavfli?
Qaynoq suyuqlik qizilo‘ngachdan o‘tish vaqtida to‘qimalarga bevosita salbiy ta’sir ko‘rsatadi:
Shilliq qavatning surunkali kuyishi: Juda issiq ichimlik og‘iz bo‘shlig‘i va qizilo‘ngachning nozik shilliq pardasini har gal qayta-qayta kuydiradi hamda mikrojarohatlar yetkazadi;
Hujayralarning patologik o‘zgarishi: Doimiy termik kuyishlar natijasida to‘qima hujayralari muttasil qayta tiklanishga majbur bo‘ladi. Bu surunkali yallig‘lanish jarayoni vaqt o‘tishi bilan hujayra tuzilishining buzilishiga (mutatsiyaga) va yomon sifatli o‘simtalar paydo bo‘lishiga turtki beradi.
Qizilo‘ngach saratoni xavfini oshiruvchi 3 ta asosiy omil
Mutaxassislar saraton xavfini bir necha barobarga oshiruvchi uchta asosiy salbiy omilni ajratib ko‘rsatadi:
Juda issiq ovqat va qaynoq ichimliklar: Harorati 65–70°C dan yuqori bo‘lgan ovqat, sho‘rva yoki choylarni sovutmasdan ichish;
Tamaki mahsulotlarini chekish: Nikotin va tutun tarkibidagi kanserogen moddalar shikastlangan shilliq qavatga ikki karra tezroq so‘riladi;
Spirtli ichimliklar iste’mol qilish: Alkogol shilliq qavatni kimyoviy jihatdan kuydirib, himoya qalqonini yo‘qotadi.
Shifokor xulosasi: Choyni qanday ichish lozim?
Salomatlikni asrash uchun sevimli choydan voz kechish talab etilmaydi, faqat oddiy madaniyatga amal qilish kifoya:
Biroz kutish kifoya: Damlangan choyni piyolaga quygan zahoti emas, kamida 3–5 daqiqa sovutib, harorati iliq (50–60°C atrofiga) tushgandan keyingina ichishni kundalik qoidaga aylantirish kerak;
Yaqinlarni ogohlantirish: Ayniqsa, qish va kuzning sovuq kunlarida qaynoq ichimliklar bilan «isinish»ga odatlangan keksalar va yaqinlarga bu ilmiy haqiqatni yetkazish muhimdir.
Izohlar 0
…