Ўзбекистонда пропаннинг чакана нархи сезиларли даражада қимматлашди
Юртимиз ҳайдовчилари ва автотранспорт эгалари учун ёқилғи бозоридаги ўзгаришлар ҳар доим энг долзарб ва эътибор марказидаги мавзулардан бири бўлиб келган. Айниқса, суюлтирилган газ (пропан) истеъмолчилари учун охирги ҳафталар анча жиддий синовларга бой бўлмоқда. Республика бўйлаб суюлтирилган газнинг чакана сотилиш баҳосида сезиларли ўсиш кузатила бошлади. Олиб борилган таҳлилларга кўра, атиги сўнгги бир ой ичида Ўзбекистонда пропаннинг чакана нархлари ўртача 20 фоиз атрофида юқорилади.
Бундай кескин қимматлашув мамлакатимизнинг барча ҳудудларидаги газ қуйиш шохобчаларида яққол кўзга ташланмоқда.
Ҳудудлар кесимида суюлтирилган газ баҳоси
Автомобилларга газ қуйиш шохобчаларидаги (АГҚШ) янги нархлар юртимизнинг турли вилоят ва шаҳарларида турлича шакллантирилган. Айни пайтдаги амалий ҳолат қуйидаги махсус интеграциялашган жадвалда акс этган:
Ҳудуд номи | Бир литр пропаннинг жорий нархи | Бозордаги умумий ҳолат |
Тошкент шаҳри | 7 200 – 7 300 сўм | Пойтахт ёқилғи шохобчаларида нархлар шу оралиқда барқарорлашган. |
7 400 – 7 500 сўм | Водий вилоятларида ёқилғи баҳоси республика бўйича энг юқори нуқтага чиқди. | |
Республика бўйича | Ўртача +20% ўсиш | Бир ой ичидаги умумий нарх қимматлашуви кўрсаткичи. |
Нарх навонинг кўтарилишига нима сабаб бўлди?
Суюлтирилган газ нархининг бу қадар шиддат билан кўтарилиши ортида фақатгина тадбиркорларнинг хоҳиши эмас, балки товар-хомашё биржасидаги жиддий иқтисодий омиллар ётибди. Энг асосий муаммо — биржа савдоларига чиқарилаётган маҳсулот ҳажми (таклиф)нинг кескин камайиб кетгани бўлди.
Рақамларга мурожаат қиладиган бўлсак, биржадаги кунлик пропан савдоси ҳажми қарийб уч баробарга қисқариб, 2 230 тоннадан атиги 866 тоннагача тушиб кетган. Бозорда таклифнинг бундай кескин камайиши, ўз-ўзидан маҳсулотга бўлган талабни ошириб юборди ва чакана нархларнинг қимматлашишига олиб келди.
Истеъмолчилар ва юк ташиш бозоридаги аҳвол
Ушбу вазият ҳайдовчилар учун кутилмаган зарба бўлди, дейиш мумкин. Зеро, пропан нархининг ошиши яқиндагина мамлакатимизда сиқилган газ (метан) учун белгиланган максимал чакана нархларнинг юқорилаши фонида юз бермоқда.
Ҳар икки асосий муқобил ёқилғи турининг қимматлашуви оддий истеъмолчилар, айниқса кунлик даромади транспорт воситаси билан боғлиқ бўлган киракашлар ҳамда ички юк ташиш (логистика) бозори вакилларига бўлган молиявий юкламани ва харажатларни сезиларли даражада ошириб юборди.
Замин шарҳи: Автомобиль ёқилғиси, айниқса пропан ва метан нархларининг ўсиши занжирли реакция ҳосил қилиб, бозорлардаги бошқа маҳсулотлар ва кўрсатиладиган хизматлар баҳосига ҳам бевосита таъсир ўтказиши сир эмас. Биржада маҳсулот ҳажмининг 2230 тоннадан 866 тоннага тушиб кетиши сунъий тақчилликни юзага келтирган кўринади. Умид қиламизки, масъул вазирлик ва идоралар томонидан биржага чиқарилаётган пропан ҳажми яқин кунларда қайта тикланади ва нархлар яна ўз маромига қайтади. Акс ҳолда, бу ҳолат йўлкира ва юк ташиш нархларининг ҳам кўтарилишига сабаб бўлиши мумкин.
Юртимиз ёқилғи бозоридаги энг сўнгги ўзгаришлар, биржа савдоларидаги янги нархлар ва иқтисодиётга оид энг ишончли, қайноқ янгиликларни ҳар доим Замин саҳифаларида биз билан биргаликда кузатиб боринг!
Изоҳлар 0
…