150 км/соатлик Тошкент–Самарқанд йўли: тўлов қанча бўлади?

Тошкент ва Самарқандни боғлайдиган 282 километрлик янги автомагистраль қурилиши Хитойнинг China Overseas Engineering Group компаниясига топширилди. 2,2 миллиард долларлик мегалойиҳа 2030 йилгача якунланиши, йўлда эса соатига 150 километр тезликда ҳаракатланишга рухсат берилиши режалаштирилмоқда.

Бироқ кўпчиликни қизиқтираётган асосий масала — янги трасса дарҳол пулли бўладими ва унда ҳаракатланиш қанча туради? Расмийларга кўра, лойиҳа икки босқичда амалга оширилади ва тўлов тизими қурилиш якунланганидан кейингина жорий этилади.

Магистрални қайси компания қуради?

Янги Тошкент–Самарқанд автомагистралини Хитой темирйўллари корпорацияси таркибига кирувчи China Overseas Engineering Group — COVEC компанияси барпо этади.

Компания президенти Ван Кун 22 июль куни магистрал қурилишига бағишланган маросимда иштирок этиб, лойиҳа юқори халқаро стандартлар асосида амалга оширилишини билдирди.

«Биз шартнома мажбуриятларини тўлиқ масъулият билан бажариш, меҳнат хавфсизлиги, қурилиш сифати ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш бўйича энг қатъий талабларга риоя этишни мақсад қилганмиз», — деди Ван Кун.

Унинг таъкидлашича, қурилишда илғор технологиялар ва «яшил қурилиш» тамойилларидан кенг фойдаланилади.

Йўл дарҳол пулли бўлмайди

Транспорт вазири Илҳом Маҳкамовнинг маълум қилишича, COVEC компаниясининг асосий вазифаси янги трассани қуриб, тайёр ҳолда фойдаланишга топширишдан иборат.

Йўлни пулли тизимга ўтказиш эса алоҳида — иккинчи босқичда амалга оширилади.

«Асосий қурувчи — Хитой компанияси. Унинг вазифаси қуриб, топшириш. Лойиҳамизнинг иккинчи босқичи тайёр қурилган йўлга ҳамкор топиб, уни пулли йўлга айлантиришдан иборат», — деди вазир.

Демак, йўлни қуриш ва унда тўлов тизимини жорий қилиш билан турли компаниялар шуғулланиши мумкин. Пулли автомагистраль оператори кейинчалик алоҳида танланади.

Янги трассанинг асосий кўрсаткичлари

Автомобиль йўллари қўмитаси вакили Шерзод Болтаевнинг айтишича, трасса тўлиқ интеллектуал транспорт тизими билан жиҳозланади.

Йўл-транспорт ҳодисаси ёки бошқа хавф юзага келганда, ҳайдовчилар электрон огоҳлантирувчи таблолар орқали тезкор хабардор қилинади. Бу ҳаракатни назорат қилиш ва йўл хавфсизлигини узлуксиз таъминлаш имконини беради.

Қурилиш материалларининг ярми Ўзбекистондан бўлади

Лойиҳада маҳаллий маҳсулот ва хизматлар улуши камида 50 фоизни ташкил этиши режалаштирилган.

Хусусан, қуйидаги материалларни Ўзбекистонда ишлаб чиқариш кўзда тутилган:

• цемент-бетон маҳсулотлари;

• шағал, қум ва бошқа инерт материаллар;

• айрим йўл қурилиши конструкциялари;

• маҳаллий корхоналарда тайёрланадиган бошқа маҳсулотлар.

Бу ёндашув қурилиш харажатларининг бир қисмини мамлакат ичида қолдириш, маҳаллий корхоналар учун буюртмалар яратиш ва янги иш ўринларини очишга хизмат қилиши мумкин.

200 километр йўл учун 100 минг сўм тўланадими?

2025 йил кузида эълон қилинган дастлабки ҳисоб-китобларга кўра, янги автомагистралда 200 километр масофани босиб ўтиш тахминан 100 минг сўм бўлиши мумкин.

Бироқ бу ҳозирча якуний ва тасдиқланган тариф эмас. Тўлов миқдори иккинчи босқичда танланадиган оператор, қурилиш харажатлари, хизмат кўрсатиш тизими ва транспорт турига қараб ўзгариши мумкин.

Эҳтимол, енгил автомобиль, автобус ва оғир юк машиналари учун алоҳида тарифлар белгиланади. Шу сабаб ҳозирги 100 минг сўмлик рақамни дастлабки хомчўт сифатида қабул қилиш лозим.

Тошкентдан Самарқандга йўл қанча қисқаради?

Янги магистралда соатига 150 километр тезликда ҳаракатланиш имконияти Тошкент ва Самарқанд ўртасидаги сафар вақтини сезиларли қисқартириши мумкин.

Бироқ ҳақиқий сафар давомийлиги:

• йўлдаги тезлик чекловлари;

• кириш ва чиқиш нуқталари;

• тўлов шохобчалари тизими;

• транспорт оқими;

• дам олиш ва хизмат кўрсатиш ҳудудларига боғлиқ бўлади.

Янги йўл ишга тушса, амалдаги трассага тушаётган юкнинг бир қисми камайиши, юк ташиш тезлашиши ва икки йирик шаҳар ўртасидаги иқтисодий алоқалар янада фаоллашиши кутилмоқда.

Лойиҳанинг энг муҳим саволи ҳали очиқ

Ҳозирча қурувчи компания, трассанинг узунлиги, тахминий қиймати ва фойдаланишга топшириш муддати маълум. Аммо пулли йўл оператори, якуний тарифлар ва имтиёзлар тартиби кейинги босқичда аниқланади.

Шу боис 2030 йилгача нафақат қурилиш жараёни, балки янги автомагистралдан фойдаланиш шартлари ҳам жамоатчиликнинг диққат марказида бўлади.

Сизнингча, Тошкент–Самарқанд йўлида 200 километр учун 100 минг сўмлик тўлов мақбулми? Фикрингизни изоҳларда қолдиринг ва бу маълумотни тез-тез Самарқандга қатнайдиган яқинларингизга юборинг.