Ғарб позицияси ва глобал тизим заифлашмоқда: Сергей Лавровнинг шов-шувли баёноти

Жаҳон сиёсати ва иқтисодиётида кескин ўзгаришлар юз бериб, глобал кучлар мувозанати қайта тақсимланмоқда. Россия ташқи ишлар вазири Сергей Лавров «Сама Меньшова» интернет-лойиҳасига берган интервьюсида АҚШ ва Европанинг глобал майдондаги мавқеи тезлик билан сусайиб бораётганини қатъият билан таъкидлади. Хўш, Вашингтоннинг глобал стратегияси нимага қаратилган ва бу жаҳон иқтисодиётига қандай таъсир кўрсатади? Мақола охирида эса асосий интрига — очиқ дунё учун курашаётган БРИКС позицияси ва рақобат тамойилларининг барча тафсилотларини очиб берамиз.

АҚШ ва Европа мавқеининг пасайиши ҳамда глобал тизимдаги бурилишлар

Лавровнинг фикрига кўра, дунё аллақачон кўпполяр тус олган ва бу жараённи тўхтатиб бўлмайди:

• Америка ва Европанинг заифлашуви: Американинг жаҳон иқтисодиётидаги салмоғи ва сиёсий таъсири камайиб бораётган бўлса, Европа ўз позицияларини ундан ҳам тезроқ йўқотмоқда;

• Халқаро институтларнинг издан чиқарилиши: Қўшма Штатлар яқин вақтгача амал қилиб келган глобал тизимни — Халқаро валюта фонди, Жаҳон банки ва Жаҳон савдо ташкилотини бузиб юборган;

• Санкциялар ва тўсиқлар сиёсати: Рақиб сифатида кўрилаётган давлатлар жаҳон савдосидан фойда кўрмаслиги учун санкциялар қўлланиб, энг қулай ва арзон маршрутлар узиб ташланмоқда.

«Дунё ҳар қандай ҳолатда ҳам кўпполярдир, чунки Америка жаҳон иқтисодиётидаги вазни нуқтаи назаридан, тегишинча, жаҳон сиёсатидаги таъсири жиҳатидан ҳам заифлашмоқда. Европа ўз позицияларини янада тезроқ йўқотмоқда», — деди Сергей Лавров.

Хитойни жиловлаш стратегияси ва янги глобал тақсимот

Вашингтоннинг янги сиёсий қадамлари глобал рақобатнинг янги босқичини бошлаб берди:

• Хитойни чеклаш режаси: Америка ўзининг бутун глобал сиёсатини Хитойни жиловлашга қаратиб, унга ривожланиш ва ўсиш имкониятини бермасликка уринмоқда;

• Ярим глобал тизимни яратиш: Қўшма Штатлар Хитой ва Россияга қарши курашиш ҳамда уларнинг ривожланишига тўсқинлик қилиш учун кўпроқ мамлакатларни ўзига тортган ҳолда янги ярим глобал тизимни қуришни мақсад қилган;

• Иқтисодий ва сиёсий рақобат: Россиянинг иқтисодий позицияси ҳозирча Хитой каби катта бўлмаса-да, Вашингтоннинг асосий босимига учрамоқда.

Келажакдаги дунё тузилиши ва БРИКС позицияси

Ҳозирги вақтда жаҳон келажаги қайси йўналишда бориши юзасидан шиддатли кураш кетмоқда:

• Очиқ ва эркин дунё концепцияси: Келажакдаги дунё спорт, таълим ва маданият соҳаларида ҳеч қандай сунъий тўсиқлар ҳамда чекловларсиз очиқ бўлиши керак;

• БРИКСнинг мақсади: БРИКС ушбу дунё барча учун очиқ бўлишини ва рақобат мутлақо ҳалол ўтишини таъминлаш тарафдори сифатида майдонга чиқмоқда;

• Ғарбнинг позицияси: Сергей Лавровнинг таъкидлашича, Ғарб давлатлари бозор шароитидаги ҳалол рақобатдан очиқдан-очиқ хавфсирайди.

Сизнингча, АҚШ ва Европанинг глобал сиёсатдаги таъсирининг камайиши ҳамда БРИКС каби янги бирлашмаларнинг кучайиши жаҳон иқтисодиётининг келажагини қандай ўзгартиради? Ўз фикр-мулоҳазаларингизни изоҳларда қолдиринг ва ушбу муҳим таҳлилий мақолани яқинларингизга улашинг!