Космосга чиқарилган жонзот қандай қилиб тирик қайтди?

Табиатда шундай ноодатий жонзот борки, унинг чидамлилиги олимларни ҳам ҳайратда қолдирган. Гап сув айиқчаси — тихоходка ҳақида кетмоқда. Унинг танаси жуда кичик бўлиб, бир қарашда оддий микроскопик мавжудотдек кўринади. Аммо ташқи муҳитга мослашиш қобилияти билан у кўплаб тирик организмлардан устун туради.

Тихоходкалар ўта юқори ва паст ҳарорат, кучли босим ҳамда юқори даражадаги радиация каби оғир шароитларга маълум даражада бардош бера олади.

Энг қизиқарлиси, 2007 йилда ўтказилган илмий тажрибалар давомида айрим тихоходкалар Ер орбитасига чиқарилиб, қисқа муддатга очиқ космос муҳитига дучор қилинган. Вакуум ва кучли радиация таъсирига қарамай, уларнинг бир қисми кейинчалик ҳаётий фаолиятини тиклаган.

Бунинг сири тихоходканинг хавфли шароитда криптобиоз деб аталадиган ҳолатга ўтишида. Бундай пайтда организм танасидаги сув миқдори кескин камаяди, модда алмашинуви эса деярли тўхтайди.

Натижада жонзот ташқи томондан гўё ҳаракатсиз ҳолатга келади. Бироқ қулай шароит, хусусан, намлик қайта пайдо бўлса, тихоходка яна фаоллашиши мумкин.

Шу хусусияти сабабли сув айиқчалари ҳозир ҳам тирик организмларнинг экстремал муҳитларга қандай мослаша олишини ўрганаётган олимлар учун энг қизиқарли мавжудотлардан бири ҳисобланади.