Доллардан қочиш ва тарихий олтин рекорди: Хитой АҚШ облигацияларини сотиб, олтин сотиб олмоқда

Жаҳон молия бозорида доллар гегемонлигига жиддий зарба бўлиши мумкин бўлган йирик геосиёсий ўзгаришлар юз бермоқда. Дунёнинг иккинчи рақамли иқтисодиёти ҳисобланган Хитой АҚШнинг ғазначилик облигацияларидаги (давлат қарз мажбуриятлари) улушини изчил равишда сотиб, ушбу кўрсаткични нақ 2001 йилги тарихий даражагача тушириб юборди. Бир вақтнинг ўзида Пекин халқаро бозорларда олтин нархининг кескин қимматлашишига қарамай, қимматбаҳо металл захираларини мисли кўрилмаган суръатда жамғаришда давом этмоқда. 7 сентябрь куни эълон қилинган расмий молиявий статистика ҳатто тажрибали халқаро таҳлилчиларни ҳам ҳайратда қолдирди. Хўш, Хитой нега Американинг қарз қоғозларидан бутунлай воз кечмоқда, бир ойда қанча олтин сотиб олинди ва бу жараён Россия қўллаган сценарийни қандай такрорламоқда? Мақола охирида эса асосий интрига — Хитой Халқ банкининг 22 ойлик узлуксиз серияси, рекорди ва бунинг жаҳон валюта бозорига эҳтимолий оқибатлари бўйича барча тафсилотларни маълум қиламиз.

Августдаги рекорд харид: Нархлар кўтарилса-да, олтин олиш тўхтамади

Хитойнинг захираларни дедолларизация қилиш ва диверсификациялаш бўйича амалга ошираётган ҳаракатлари янги чўққига чиқди:

• Бир ойда 650 минг унция: 7 сентябрь куни ошкор қилинган расмий статистикага кўра, Хитой Халқ банки ўтган август ойида ўз олтин захираларини бирданига 650 минг унцияга оширишга муваффақ бўлди;

• 2023 йилдан бери қайд этилган мутлақ рекорд: Бир ой ичида бунчалик кўп миқдорда қимматбаҳо металл харид қилиниши мамлакат учун сўнгги уч йил ичидаги энг юқори кўрсаткичга айланди;

• Нарх ўсишига беписандлик: Халқаро биржаларда олтин нархи рекорд даражада қимматлашиб бораётганига қарамай, Пекин молиявий харажатларга қарамасдан жамғариш сиёсатини фаол равишда тезлаштирмоқда;

• 22 ойлик тўхтовсиз серия: Мазкур харид билан Хитой Марказий банки кетма-кет 22 ойдан бери олтин сотиб олишни бир маромда ва тўхтовсиз давом эттириб келмоқда.

«Хитой америкалик қарз мажбуриятларидан узоқ вақт давомида воз кечиб, ўрнига олтин жамғарган Россиянинг синалган молиявий йўлидан бормоқда», — дея қайд этмоқда соҳа кузатувчилари.

2001 йилги даврга қайтиш: АҚШ облигацияларининг оммавий сотилиши

Хитойнинг ушбу ҳаракатлари Американинг давлат молия тизими учун мураккаб вазиятни юзага келтирмоқда:

• Чорак асрлик минимум: Хитой портфелидаги АҚШ ғазначилик облигацияларининг умумий улуши 2001 йилги, яъни Хитойнинг Жаҳон савдо ташкилотига (ЖСТ) кирган пайтдаги даражасигача қисқариб кетди;

• Ғарб санкцияларидан ҳимояланиш: Иқтисодчиларнинг таъкидлашича, Пекин активларнинг музлатиб қўйилиши ёки санкциялар хавфини ҳисобга олиб, ўз маблағларини АҚШ доллари ва Америка молиявий воситаларидан шошилинч равишда чиқариб олмоқда;

• Олтин — бош хавфсизлик кафолати: Ҳеч бир ташқи куч томонидан блоклаб бўлмайдиган жисмоний олтин активлари ҳозирда Хитой учун глобал беқарорлик шароитидаги ягона хавфсиз бошпанага айланди.

Жаҳон иқтисодиётига кутилаётган таъсир

Кўпчилик сармоядорлар ва мутахассисларни қизиқтирган энг муҳим масала — Хитойнинг ушбу кескин молиявий юриши жаҳон бозорида доллар ва олтин тақдирини қай томонга ўзгартиришидир. Энг муҳим хулоса шундаки, глобал марказий банкларнинг тўхтовсиз олтин жамғариши ва АҚШ қарзларидан қочиши Америка валютасининг дунёдаги захира валюта сифатидаги улушини янада заифлаштирмоқда. Пекиннинг 22 ойлик бу стратегияси кўрсатмоқдаки, яқин келажакда олтин нархларининг янада ўсиши ва дунё молия тизимида қимматбаҳо металлар улушининг каррасига ошиши кутилмоқда.

Сизнингча, Хитойнинг доллардан қочиб, олтин захираларини рекорд даражада ошириши АҚШ иқтисодиётига жиддий зарба бера оладими? Ушбу глобал ўзгаришлар фонида оддий фуқаролар ҳам ўз жамғармаларини олтинга йўналтиргани маъқулми? Ўз фикр-мулоҳазаларингизни изоҳларда қолдиринг ва ушбу муҳим глобал иқтисодий таҳлилни яқинларингиз ҳамда сармоядор дўстларингизга улашинг!