Ер савдосида муҳим ўзгариш: 3 ой сотилмаган ерлар учун «тайёр пакет» тизими жорий этилди

Ўзбекистонда давлат мулкини бошқариш, узоқ йиллар бўш ётган ҳудудларни иқтисодий муомалага чиқариш ҳамда инвесторларга ер ажратиш тартибида мутлақо янги давр бошланди. Президентнинг янги қарорига биноан, аукционларда узоқ вақт давомида харидор топмаган ноқишлоқ ер майдонларини юридик шахсларнинг устав капиталига улуш сифатида киритишнинг шаффоф механизми тасдиқланди. Бундан ташқари, қурилиш соҳасидаги бюрократик тўсиқларга бутунлай чек қўйиш мақсадида ер участкаларини барча архитектуравий рухсатномалари расмийлаштирилган «тайёр пакет» кўринишида савдога чиқариш тизими йўлга қўйилмоқда. Хўш, харидорсиз қолган ерларга қандай эгалик қилиш мумкин, аукционда ягона талабгор иштирок этса нима бўлади ва хусусийлаштирилган мулклар бўйича ижара шартномалари қайта тузиладими? Мақола охирида эса асосий интрига — «тайёр пакет» харажатларини қоплаш тартиби ҳамда инвесторлар учун яратилаётган янги қулайликлар бўйича барча тафсилотларни маълум қиламиз.

Сотилмаган ерлар устав капиталига: Битта талабгор бўлса ҳам қарор қабул қилинади

Олис ва харидорлар учун жозибадор бўлмаган ер участкаларини ривожлантириш учун қуйидаги қулай шартлар белгиланди:

• 3 ойлик муддат ва устав капитали: Бошланғич нархи босқичма-босқич пасайтирилган бўлса-да, уч ойдан ортиқ вақт давомида сотилмай ётган қишлоқ хўжалигига мўлжалланмаган ерларнинг мулк ва ижара ҳуқуқи юридик шахсларнинг устав фондига киритилади;

• Аниқ лойиҳа шарти: Мазкур механизм очиқ электрон аукцион орқали ва ушбу ерда аниқ инвестиция лойиҳасини амалга ошириш мажбурияти билан тақдим этилади;

• Ягона талабгор имконияти: Агар очиқ савдоларда ҳатто биттагина иштирокчи қатнашса ҳам, ерга бўлган ҳуқуқ эълон қилинган нархда унинг устав капиталига киритилади;

• Улушни қайта сотиб олиш: Ер эвазига корхонада шаклланган давлат улуши кейинчалик навбатдан ташқари тартибда мазкур юридик шахснинг ўзига тўлиқ сотиб олиш учун таклиф қилинади.

«Бўш ётган ер ҳеч кимга наф келтирмайди. Уни бизнес балансига улуш сифатида киритиш — янги иш ўринлари ва ишлаб чиқариш қувватларини яратишнинг энг тезкор ечимидир», — дейилади соҳа мутахассисларининг шарҳида.

Эски ижара ҳуқуқлари сақланади ва ортиқча қоғозбозлик тугайди

Давлат кўчмас мулкини сотиб олувчи тадбиркорлар учун бир қатор енгилликлар назарда тутилмоқда:

• Ҳуқуқларнинг тўлиқ сақланиши: Давлат мулки объектлари хусусийлаштирилганда, унга туташ ер участкасига нисбатан мавжуд бўлган умрбод эгалик қилиш, доимий фойдаланиш ва ижара ҳуқуқлари янги эгасига тўлиқ ўтади;

• Шартномаларни қайта тузиш бекор қилинди: Энг муҳим қулайликлардан бири шундаки, бундай мулклар сотиб олинганда ер участкаси бўйича ижара шартномаларини янгитдан расмийлаштириш талаб этилмайди.

Инвесторлар учун «тайёр пакет» тизими

Кўпчилик қурувчи ва инвесторларни қизиқтирган энг муҳим масала — ер олгандан кейинги ойлаб чўзиладиган рухсатнома олиш жараёнларини қандай қисқартириш мумкинлиги эди. Энг муҳим хулоса шундаки, эндиликда ер участкалари савдога чиқарилишидан олдин маҳаллий ҳокимликлар ва ҳудудий архитектура-шаҳарсозлик кенгашлари билан тўлиқ келишилади ҳамда қурилиш учун барча зарур ҳужжатлар расмийлаштирилган ҳолда «тайёр пакет» сифатида тақдим этилади. Бунда барча харажатлар дастлаб маҳаллий бюджетдан қопланиб, аукцион бошланғич нархига қўшилади ва ер сотилгач, тушган маблағлардан тўлиқ қопланади. Мазкур механизм, энг аввало, тасдиқланган бош режага (мастер план) эга замонавий ҳудудларда жадал қўлланилади.

Сизнингча, аукционда сотилмай турган ерларни устав капиталига киритиш ва рухсатномалари олдиндан тайёрланган «тайёр пакет» тизими Ўзбекистонда бизнес муҳитини қай даражада яхшилайди? Бу амалиёт олис ҳудудларда тадбиркорлик ривожланишига туртки бўла оладими? Ўз фикр-мулоҳазаларингизни изоҳларда қолдиринг ва ушбу муҳим иқтисодий янгиликни ҳамкасбларингиз ҳамда инвестор дўстларингизга улашинг!