«G20 саммитида Путин билан учрашишга тайёрман!»: Зеленский шов-шувли баёнот берди

Дунё ҳамжамияти Украинадаги уруш атрофидаги мураккаб дипломатик ҳаракатларни диққат билан кузатаётган бир пайтда, расмий Киевдан кутилмаган ва кескин геосиёсий сигнал келди. Украина президенти Владимир Зеленский Канаданинг Норт-Бей шаҳридаги ҳарбий базада «Deutsche Welle» (DW) нашрига берган эксклюзив интервьюсида АҚШнинг Майами шаҳрида ўтказилиши режалаштирилаётган «Катта йигирматалик» (G20) саммитида Россия президенти Владимир Путин билан юзма-юз учрашишга тайёр эканини очиқлади.

Агар Россия етакчиси мазкур саммитга ташриф буюрса, бу 2022 йил февралида ҳарбий ҳаракатлар бошланганидан буён икки давлат раҳбарлари ўртасидаги илк тўғридан-тўғри учрашувга айланиши мумкин. Зеленский Киев айни пайтда кучли музокаралар позициясида турганини даъво қилар экан, ортиқча гап-сўзлардан кўра аниқ натижа муҳимлигини қайд этди. Бироқ ушбу таклиф ортидан Кремль саройи кутилмаган муносабат билан чиқди. Хўш, Зеленский Майами саммитидан нима кутмоқда ва Москва бу ташаббусга нима деб жавоб берди?

«Сўзлар эмас, фақат натижа муҳим!»: Норт-Бейдаги интервью тафсилотлари

Канададаги ҳарбий объектда сўзлаган Владимир Зеленский музокараларга тайёрлиги бўйича ўз позициясини қуйидагича ифодалади:

• «Биз учрашишимиз шарт»: «Ҳа, албатта. Биз боришимиз керак. Учрашишимиз, гаплашишимиз ва қарорлар қабул қилишимиз шарт», дея Майамидаги G20 саммитида иштирок этишга шайлигини тасдиқлади Украина раҳбари;

• Мулоқот мазмуни иккинчи даражали: Зеленский ниҳоятда прагматик ёндашувни илгари суриб: «Гап сўзларда эмас. Мен унга нима дейишим ёки у менга нима дейишни исташи муҳим эмас. Фақат натижа муҳим. Тамом», дея баёнот берди;

• «Жанг майдонида позициямиз кучли»: Украина президенти бугунги кунда мамлакат ўтган йилгига қараганда жанг майдонида сезиларли даражада кучлироқ эканини, шу сабабли музокаралар столига устун мавқедан туриб ўтириш имконияти бор деб ҳисоблашини урғулади;

• 2022 йилдан бери илк юзма-юз учрашув эҳтимоли: DW нашри эслатишича, икки давлат раҳбари уруш бошлангандан бери шахсан кўришмаган ва бундай учрашув юз берса, у глобал сиёсатда бурилиш нуқтаси бўлиши мумкин.

Кремлнинг жавоби: Путин Майамига борадими?

Киевдан янграган ушбу чақириқ фонида Россия расмий доиралари воқеаларга совуққонлик билан баҳо берди:

• Масала ҳали муҳокама қилинмаган: Россия президентининг ёрдамчиси Юрий Ушаков Владимир Путиннинг АҚШда бўлиб ўтадиган G20 саммитига бориш-бормаслик масаласи ҳозирча ҳатто кун тартибида муҳокама қилинмаганини маълум қилди;

• Кремлда ноаниқлик: Москва саммитга делегация юбориш даражаси ва президентнинг шахсий иштироки бўйича якуний қарор қабул қилмаган;

• Дипломатик мураккаблик: Халқаро санкциялар ва Вашингтон билан муносабатларнинг совуқлиги Путиннинг АҚШ ҳудудига сафарини жиддий логистик ва сиёсий савол остига қўймоқда.

G20 саҳнаси: Тинчлик музокаралари учун реал имкониятми ёки сиёсий маневр?

Зеленскийнинг мазкур баёноти халқаро сиёсий доираларда турлича талқин қилинмоқда:

• Ғарб иттифоқчилари олдидаги ташаббус: Киев ушбу баёноти орқали тинчликка ва мулоқотга тайёрлигини кўрсатиб, дипломатик ташаббусни ўз қўлига олишга уринаётган бўлиши мумкин;

• Натижага қаратилган прагматизм: Икки томон ҳам бир-бирининг баёнотларини тан олмай келаётган бир шароитда, «гап-сўзлардан воз кечиб, фақат натижа учун қарор қабул қилиш» формуласи ягона муроса йўли сифатида тақдим этилмоқда;

• Саммит босими: АҚШда бўлиб ўтадиган «йигирматалик» йиғилиши дунёнинг энг қудратли етакчиларини бир ерга жамлайди, бу эса можаро томонларига халқаро босимни максимал даражага кўтариши аниқ.

Майамидаги саммит ҳақиқатан ҳам икки президентни битта хонага олиб кира оладими ёки бу шунчаки дипломатик синов бўлиб қоладими — бу масала келгуси ҳафталарда жаҳон матбуотининг бош мавзуси бўлиб қолади.

Сизнингча, Зеленский ва Путиннинг Майамидаги G20 саммити доирасида юзма-юз учрашиши ва урушни тўхтатиш бўйича якуний натижага эришиши қанчалик ҳақиқатга яқин? Бугунги кунда томонларнинг қай бири музокараларда кучлироқ позицияга эга деб ўйлайсиз? Ўз фикр-мулоҳазаларингизни изоҳларда қолдиринг ва дунё сиёсатидаги ушбу кутилмаган бурилиш таҳлилини барча таҳлил ихлосмандларига улашинг!