«45 млрд долларлик ботқоқ ва 7 та шарт!»: Теҳрон Вашингтонга ультиматум қўйди
ҚисқачаAI ёрдамида тайёрланганКўрсатиш
- Эрон Хавфсизлик кенгаши котиби Моҳсен Ризоий Вашингтонга дипломатик музокаралар бошлаш учун 7 та шарт қўйди.
- АҚШнинг ушбу минтақадаги ҳарбий кампанияси аллақачон 45,1 миллиард доллардан ошиб кетган, бу рақамга зарарланган ҳарбий базаларни таъмирлаш ва бошқа билвосита харажатлар киритилмаган.
- Эроннинг таъкидлашича, АҚШ ўзини тиқиб қўйган стратегик бошиберк кўчадан чиқишни истаса, Эроннинг қонуний ҳуқуқларини тан олишдан бошқа чораси йўқ.
Яқин Шарқ минтақасидаги ҳарбий қарама-қаршилик глобал сиёсий инқирознинг энг юқори нуқтасига чиқди. Теҳрон расмийлари Оқ уй билан ҳар қандай дипломатик музокараларни бошлаш учун ўз шартларини эълон қилди. Эрон Хавфсизлик кенгаши котиби Моҳсен Ризоий ижтимоий тармоқлар орқали кескин баёнот бериб, Вашингтонга аниқ еттита шарт қўйилганини маълум қилди.
Ризоийнинг таъкидлашича, АҚШ ўзини ўзи тиқиб қўйган стратегик бошиберк кўчадан чиқиб кетишни ва вазиятни янада оғирлаштирмасликни истаса, Эроннинг қонуний ҳуқуқларини тан олишдан бошқа чораси йўқ. Айни пайтда ушбу сиёсий ультиматум Пентагоннинг АҚШ Конгресси олдида берган шов-шувли ҳисоботи фонида янграмоқда: Американинг ушбу кампаниядаги тўғридан-тўғри ҳарбий харажатлари аллақачон 45,1 миллиард доллардан ошиб кетди ва бу ҳали якуний рақам эмас.
Хўш, Теҳроннинг ушбу шартлари Оқ уйни музокаралар столига ўтиришга мажбур қила оладими, минтақадаги зарар кўрган ҳарбий базаларни тиклаш АҚШ бюджетига қанчага тушади ва икки давлат ўртасидаги тўқнашув дунё иқтисодиётига қандай зарба беради?
«45 миллиард долларлик ҳарбий ҳисобот ва Теҳрон талаби»: Воқеалар ривожи
АҚШ—Эрон қарама-қаршилиги атрофидаги сўнгги муҳим рақамлар ва сиёсий баёнотлар:
Моҳсен Ризоийнинг ультиматуми: Эрон Хавфсизлик кенгаши котиби Вашингтонга еттита талаб юборилганини ва музокаралар фақат ушбу шартлар қабул қилингандагина бошланишини қатъий билдирди;
Теҳроннинг очиқ позицияси: «Вашингтон ўзи кириб қолган тупикдан чиқишни истаса, Эрон шартларини сўзсиз бажариши керак», дея таъкидлади Эрон томони;
Пентагоннинг улкан харажатлари: АҚШ мудофаа вазирлиги маълумотига кўра, кампания учун 3 сентябрь ҳолатига 43,6 миллиард доллар ва қўшимча ёқилғи учун яна 1,5 миллиард доллар сарфланган;
Яширин зарарлар ҳисоб-китоби: CNN хабарига кўра, ушбу 45,1 миллиард долларлик ҳисобга минтақада зарбага учраган АҚШ ҳарбий базаларини таъмирлаш ва билвосита ҳарбий операцион харажатлар киритилмаган;
Конгресснинг босими: Америкалик қонунчилар ва конгрессменлар Пентагондан барча яширин ва билвосита молиявий харажатлар бўйича тўлиқ ҳисобот талаб қилмоқда.
АҚШнинг кампания бўйича харажатлари ва Теҳроннинг сиёсий талаблари
Вашингтоннинг молиявий йўқотишлари ва можаро кўрсаткичлари:
Параметрлар ва йўналишлар | Расмий кўрсаткичлар (АҚШ) | Эрон томонининг позицияси |
Асосий ҳарбий харажатлар | $ 43,6 млрд (3 сентябрь ҳолатига) | Ҳарбий босим орқали Теҳронни енгиб бўлмаслиги |
Қўшимча ёқилғи харажати | $ 1,5 млрд | Энергетика логистикасини назорат қилиш қобилияти |
Умумий очиқланган харажат | $ 45,1 млрд (тўлиқ эмас) | Бошиберк кўчадан чиқиш учун 7 та шарт |
Ҳисобга олинмаган зарарлар | Зарарланган ҳарбий базалар таъмири | Минтақавий инфратузилмага берилган зарбалар |
Талаб этувчи томон | АҚШ Конгресси (аниқ ҳисобот) | Эрон Хавфсизлик кенгаши (шартларни қабул қилиш) |
Геосиёсий таҳлил: Экспертлар 7 та шарт ва ҳарбий инқироз ҳақида
Халқаро хавфсизлик бўйича сиёсий таҳлилчиларнинг асосий хулосалари:
Иқтисодий ва ҳарбий чарчоқ: Қисқа вақт ичида 45 миллиард доллардан ортиқ маблағнинг сарфланиши АҚШ учун кампания ниҳоятда қимматга тушаётганини ва ички сиёсий норозиликни кучайтираётганини кўрсатади;
Базаларнинг заифлиги: Минтақадаги Америка объектларига етказилган зарарларнинг тўлиқ эълон қилинмаслиги Вашингтоннинг реал инфратузилмавий йўқотишлари анча жиддий эканидан далолат беради;
Теҳроннинг дипломатик ташаббуси: Эрон ушбу ультиматум орқали ўзининг заиф эмаслигини, аксинча музокаралар шартларини белгилаш ташаббусини ўз қўлига олганини намойиш қилмоқда;
Глобал бозорларга таъсири: Ҳарбий харажатларнинг ўсиши ва ёқилғи инқирози Ғарб давлатларини муроса йўлларини излашга мажбур қилиши мумкин бўлган энг катта омилдир.
Теҳроннинг 7 та талаби ва Пентагоннинг миллиардлаб долларлик сарф-харажатлари Яқин Шарқдаги ушбу геосиёсий тўқнашув янги ва ҳал қилувчи босқичга кирганини кўрсатмоқда.
Сизнингча, АҚШ маъмурияти 45 миллиард доллардан ортиқ маблағ сарфлаб қўйган ушбу кампанияни тўхтатиш учун Эрон қўйган 7 та шартни қабул қиладими ёки ҳарбий ҳаракатлар янада авж оладими? Конгресснинг босими Оқ уйни дипломатик муросага ундашига ишонасизми? Ўз таҳлилий фикр-мулоҳазаларингизни изоҳларда қолдиринг ва жаҳон сиёсатидаги ушбу муҳим воқеалар таҳлилини барча яқинларингиз ҳамда сиёсат ихлосмандларига улашинг!
Изоҳлар 0
…