Болаларни ижтимоий тармоқлардан чеклаш: Қозоғистонда янги қоидалар жорий этилмоқда

Қозоғистонда ёш авлодни интернет хавфсизлигидан ҳимоя қилиш ҳамда рақамли муҳитни тартибга солиш мақсадида қатор қатъий чоралар кўрилмоқда. Мамлакатда 16 ёшга тўлмаган шахсларнинг ижтимоий тармоқларда рўйхатдан ўтишини тақиқловчи ва мавжуд аккаунтларни ёшни текшириш (верификация) орқали ўчириб ташлашни назарда тутувчи қонун лойиҳаси муҳокама қилинмоқда. Ушбу қонун лойиҳаси 2026 йил 18 ноябрь куни биринчи ўқишда кўриб чиқилди.
Қайси платформалар қамраб олинади ва истиснолар қандай?
Янги ташаббусга кўра, чекловлар барча асосий онлайн-платформалар, жумладан ижтимоий тармоқлар, видео хостинг ва тўғридан-тўғри узатиладиган майдончаларга нисбатан қўлланилади. Ҳукумат болаларнинг таълим олиши ва қариндошлари билан мулоқот қилишига тўсқинлик қилмаслик учун муҳим истисноларни белгилаган:
Мессенджерлар: Болаларнинг ота-оналар, қариндошлар ва ўқитувчилар билан мулоқот қилиши учун мўлжалланган мессенджерлар тақиққа тушмайди.
Таълим ва давлат ресурслари: eGov.kz ва Kundelik.kz каби расмий ҳамда таълимий платформалар фаолиятига чеклов қўйилмайди.
Қонун лойиҳасининг асосий йўналишлари | Тафсилотлар ва чоралар |
Ёш чегараси | 16 ёшга тўлмаган болалар учун ижтимоий тармоқларда рўйхатдан ўтиш тақиқи |
Текширув механизмлари | Сунъий интеллект (СИ), контент таҳлили ва махсус болалар SIM-карталари |
Шахсий маълумотлар | Болаларнинг ШИР ёки паспорт маълумотлари йиғилмайди |
Хорижий компаниялар | Қозоғистонда расмий ваколатхона очиш мажбурияти |
Ёзни аниқлашнинг хавфсиз усуллари ва хорижий IT-компаниялар масъулияти
Маданият ва ахборот вазири Арман Кырыкбаевнинг таъкидлашича, болаларнинг рўйхатдан ўтишида уларнинг шахсий маълумотлари (масалан, ШИР ёки паспорт маълумотлари) талаб қилинмайди. Платформалар ёзни аниқлаш учун қуйидаги икки асосий усулдан фойдаланиши кўзда тутилмоқда:
IT-компанияларнинг ўз алгоритмлари: Йирик платформалар сунъий интеллект (СИ), хулқ-атворга оид ва контент таҳлили орқали фойдаланувчининг ёшини аниқлайди.
Махсус болалар SIM-карталари: Рақамли ривожланиш вазирлиги томонидан ишлаб чиқилаётган махсус SIM-карталар орқали фойдаланувчининг ёш тоифаси ортиқча шахсий маълумотларни бермасдан автоматик равишда аниқланади.
Шунингдек, ҳужжатга мувофиқ, хорижий ижтимоий тармоқлар, видеосервислар ва онлайн-кинотеатрлар Қозоғистонда расмий ваколатхоналар очиши ёки қонуний вакилларни тайинлаши шарт. Ноқонуний контентни ўчириш бўйича талабларни бажармаган компанияларга нисбатан маъмурий жавобгарлик чоралари кучайтирилади. Бундан ташқари, аудиторияси 5 мингдан ортиқ бўлган оммавий саҳифалар ва каналлар учун махсус реестр (идентификация) жорий этилиши ҳам режалаштирилган.
Сизнингча, вояга етмаганларнинг ижтимоий тармоқлардан фойдаланишини қонуний равишда чеклаш ва уларнинг аккаунтларини текшириш қанчалик тўғри қарор? Ўз фикрингизни изоҳларда қолдиринг!
Обуна билан реклама бўлмайди
Zamin Premium — ойига 4 900 сўм
Мавзуга оид янгиликлар

































Изоҳлар0
…