Нон ҳақида энг кўп тарқалган янглиш фикрлар

^{Фото: Pinterest}
Нон маҳсулотлари организм учун зарарли, деб ўйлашга одатланганмиз. Аслида унинг қандай хусусиятлари мавжуд?

Бўш калория
Нонда бўш калориялардан бошқа ҳеч нарса йўқ, деган фикр бор. Умуман олганда, агар тозаланган ундан тайёрланган оқ нон назарда тутилса, бу тўғри. Лекин уни жавдар билан алмаштирилса, нон организмга катта фойда келтиради. Юқори сифатли донли нонда ёшликни сақлаб қолиш учун муҳим бўлган B гуруҳи витаминлари, марганес, молибден, кремний, мис, кобалт, селен, фосфор ва рух мавжуд. 100 грамм бутун донли жавдар нони истеъмол қилинса, организм асаб тизимини ҳимоя қилувчи магнийнинг кунлик истеъмолининг 1/3 қисми билан таъминланади. Ниҳоят, нонда ичак микробиомасининг соғлиғини сақлаш учун муҳим бўлган клетчатка мавжуд бўлиб, у ўз навбатида организмдаги кўплаб жараёнлар учун жавобгардир.

Нон туфайли организм яхшиланади
Аслида, батамом фойдали бўлган бирорта маҳсулот йўқ. Истеъмол қилинган миқдордан сўнг вазн ортиши мумкин, агар у сизнинг калорияларингизга мос келмаса. Калория сарфлашдан кўра кўпроқ вақт овқат истеъмол қилинса, қолган энергия организмда ёғ тўқималарида сақланади. Шу билан бирга, энергияни ортиғи билан нон, авокадо ёки товуқдан олиш мумкин. Шундай қилиб, нон истеъмол қилиш мумкин ва ҳатто керак ҳам, фақат меъёрида.

Нон таркибида ичак ва жигар учун зарарли бўлган глютен мавжуд
Биринчидан, ҳамма нонда глютен мавжуд эмас. Бу, масалан, гречка, маккажўхори, гуруч ва ёнғоқ унида йўқ. Иккинчидан, агар тариқ ёки жавдар нонини афзал кўрсангиз ҳам, кўп тадқиқотлар узоқ вақт давомида глютен соғлом одамнинг организмига зарар келтирмаслигини тасдиқлади. Бу ўсимликка асосланган оқсил фақат аутоиммун касаллигида глютенни сингдира олмайди. Бошқа ҳолатларда глютен ҳеч қандай зарар келтирмайди.

Хамиртурушли нон яхши эмас
Кўпчилик хамиртурушнинг ичакларга зарарли эканлигига ишонади. Дарҳақиқат, хамиртурушсиз нон ун ва сув аралашмасини сут кислотаси бактериялари ёки хамиртуруш билан ачитиш орқали тайёрланади. Шундай қилиб, парадоксал равишда хамиртуруш шундоқ ҳам қўлланилади. Пишириш жараёнида хамиртурушнинг хусусиятлари йўқолади, чунки ҳарорат + 95-97 даражага етади. Маҳсулот тўлиқ совитилгандан сўнг орадаги фарқ сезилмайди.

Жавдар нони паст калорияли
Аслида, ун бир хил калория таркибига эга: 100 грамм учун 340 ккал. Лекин нон фақат ундангина тайёрланмайди, шунинг учун тайёр маҳсулотнинг калория миқдори юқори бўлади. Жавдар ва жавдар-буғдой нони учун – 200-230 ккал, оқ нон учун – 250-270, тост учун - 300 ккал. Калория таркиби ҳам қўшимчаларга боғлиқ: уруғ, ёнғоқ, майиз. Айрим ишлаб чиқарувчилар жавдар унининг бир қисмини буғдой билан алмаштириши мумкин, шу билан клетчатка ва Б витаминлари таркибини камайтиради ёки кўпроқ шакар қўшади, натижада маҳсулотнинг калория миқдорини ошади.