Bitcoin жаҳоннинг энг йирик активлари рейтингида ўнта поғонага пастлади

Глобал молия бозоридаги тебранишлар ва криптовалюта секторидаги умумий пасайиш фонида Bitcoin (BTC) ўзининг бозор капиталлашуви бўйича жаҳоннинг энг йирик активлари рўйхатидаги мавқеини сезиларли даражада йўқотди. Сўнгги бир йил ичида асосий криптовалюта рейтингда ўнта поғонага пастлаб, йирик корпорациялар ва қимматбаҳо металлар билан рақобатда ортда қолди. Бу ҳолат рақамли активлар бозоридаги беқарорликнинг узоқ муддатли иқтисодий оқибатларини кўрсатмоқда. Бу ҳақда Cointelegraph.com хабар беради.

Компаниес Маркет Кап ресурсининг сўнгги маълумотларига кўра, ҳозирда Bitcoin дунёдаги энг йирик макроактивлар орасида 15-ўринни эгаллаб турибди. Ҳозирги вақтда энг йирик криптовалютанинг бозор капиталлашуви 1,287 триллион долларни ташкил этмоқда. ТрадингВиев таҳлиллари шуни тасдиқлайдики, бу кўрсаткич ўтган йилги даражадан қарийб 25 фоизга пастдир. Агар ўтган йилнинг октябрь ойидаги тарихий энг юқори нуқта билан солиштирилса, Bitcoin капиталлашуви деярли 50 фоизга қисқарган.

Тарихий пасайиш ва глобал контекст

Вазиятни таҳлил қиладиган бўлсак, 2025-йилнинг апрель ойида Bitcoin ўзининг энг юқори чўққиларидан бирида эди. Ўшанда унинг капиталлашуви 1,86 триллион долларга етиб, жаҳон рейтингида 5-ўринни эгаллаган эди. Ўша даврда рақамли олтин Алпҳабет (Google), Силвер (кумуш) ва Amazon каби гигантларни ортда қолдиришга муваффақ бўлганди. Бироқ, глобал иқтисодий босим ва АҚШнинг халқаро савдо тарифлари билан боғлиқ ноаниқликлар крипто бозорига жиддий зарба берди.

Машҳур таҳлилчи КолинТалксCrypto ўзининг Х ижтимоий тармоғидаги саҳифасида қайд этишича, Bitcoinнинг бундай пасайиши узоқ муддатли истиқболда бошқа активлардан ўзиб кетадиган ўзгарувчан (волатил) активларнинг табиатига хосдир. Унинг фикрича, Bitcoin яна кучли бешликка қайтиши мумкин, бироқ бунинг учун камида 5 йилдан 10 йилгача вақт талаб этилади. Бу эса инвесторлардан катта сабр ва бозорнинг янги сиклларини кутишни тақозо этади.

Иқтисодий омиллар ва келажакдаги тахминлар

Bitcoin нархининг пасайишига бир қанча омиллар таъсир кўрсатди. Жумладан:

• АҚШ Fedерал захира тизими (Fed) томонидан олиб борилаётган қатъий пул-кредит сиёсати;
• Халқаро савдо алоқаларидаги тарифлар ва чекловлар;
• Энергия ресурслари, хусусан нефт нархининг кескин ўзгариши;
• Инвесторларнинг хатарли активлардан кўра олтин ва облигациялар каби анъанавий воситаларга интилиши.

Ўзбекистонлик инвесторлар учун ҳам ушбу тенденция муҳим аҳамиятга эга. Мамлакатимизда криптовалюталар айланмаси қонуний тартибга солинаётган бир пайтда, Bitcoin капиталлашувининг пасайиши маҳаллий бозордаги фаолликка ҳам таъсир кўрсатмасдан қолмайди. Мутахассислар Bitcoinнинг қайта тикланиши жаҳон иқтисодиётидаги умумий инфляция даражаси ва йирик марказий банкларнинг фоиз ставкалари бўйича қарорларига боғлиқ бўлишини таъкидламоқда.

Хулоса ўрнида айтиш мумкинки, Bitcoinнинг 15-ўринга тушиб кетиши унинг тугашини англатмайди, балки бозорнинг навбатдаги коррекция босқичидан далолат беради. Келгуси йилларда блокчейн технологияларининг кенгайиши ва институционал инвестицияларнинг оқими Bitcoinни яна жаҳоннинг энг қимматли активлари қаторига қайтариши кутилмоқда.