Ўзбекистон аҳолиси 38,5 миллиондан ошди: рақамлар нимани кўрсатди?

Ўзбекистоннинг доимий аҳолиси 2026 йил 1 июль ҳолатига кўра 38,5 миллион кишидан ошди. Янги демографик маълумотларда яна бир қизиқ манзара кўринади: шаҳар ва қишлоқ аҳолиси сони деярли тенглашган, эркаклар эса аёллардан 281 минг нафардан зиёд кўп.

Ярим йилда 92 мингдан ортиқ никоҳ қайд этилган бўлса, ташқи миграцияда мамлакатдан чиқиб кетганлар сони кўчиб келганлардан уч баробардан зиёд бўлган.

Ўзбекистон аҳолиси 38 миллион 519 минг нафарга етди

Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, 2026 йил 1 июль ҳолатига Ўзбекистоннинг доимий аҳолиси 38 миллион 519,5 минг кишини ташкил этган.

Аҳолининг жинс бўйича тақсимоти қуйидагича:

• эркаклар — 19 миллион 400,6 минг нафар;

• аёллар — 19 миллион 118,9 минг нафар.

Ҳисоб-китобларга кўра, мамлакатда эркаклар сони аёллардан 281,7 минг нафарга кўп. Умумий аҳолининг тахминан 50,4 фоизини эркаклар, 49,6 фоизини эса аёллар ташкил этмоқда.

Шаҳар аҳолиси қишлоқ аҳолисидан ўзиб кетди

Ўзбекистон аҳолисининг яшаш жойи бўйича тақсимотида катта фарқ кузатилмайди:

Шаҳар аҳолиси қишлоқда яшовчилардан 698,3 минг нафарга кўп.

Фоиз ҳисобида мамлакат аҳолисининг қарийб 50,9 фоизи шаҳарларда, 49,1 фоизи эса қишлоқ ҳудудларида истиқомат қилмоқда. Демак, Ўзбекистонда шаҳар ва қишлоқ аҳолиси ўртасидаги нисбат деярли тенг.

Бу натижа урбанизация жараёни, янги турар жойлар қурилиши ва аҳолининг йирик шаҳарлар ҳамда туман марказларига кўчиши билан боғлиқ бўлиши мумкин. Бироқ бундай хулосани тасдиқлаш учун ҳудудлар кесимидаги кенгроқ маълумотлар зарур.

Ярим йилда 92,3 мингта никоҳ қайд этилди

2026 йилнинг январь–июнь ойларида Ўзбекистонда:

• 92,3 мингта никоҳ;

• 24,8 мингта никоҳдан ажралиш қайд этилган.

Шартли ҳисобда ҳар бир ажралиш ҳолатига қарийб 3,7 та никоҳ тўғри келади. Ажралишлар сони никоҳлар миқдорининг тахминан 27 фоизига тенг.

Бироқ бу рақамни «ҳар тўртинчи янги оила ажрашди» деб талқин қилиш нотўғри. Чунки ярим йилда қайд этилган ажралишлар аввалги йилларда тузилган никоҳларга ҳам тегишли бўлиши мумкин.

Ўртача ҳисобда олти ой давомида ҳар куни қарийб:

• 510 та никоҳ;

• 137 та ажралиш расмийлаштирилган.

Ташқи миграцияда манфий фарқ кузатилди

Ҳисобот даврида ташқи миграция кўрсаткичлари қуйидагича бўлган:

• Ўзбекистонга доимий яшаш учун кўчиб келганлар — 1 649 киши;

• мамлакатдан кўчиб кетганлар — 5 422 киши.

Шу тариқа, ташқи миграция сальдоси минус 3 773 кишини ташкил этган. Яъни чет элга доимий кўчиб кетганлар сони мамлакатга келганлардан қарийб 3,3 баробар кўп бўлган.

Бироқ бу рақамлар барча меҳнат мигрантлари ёки вақтинча хорижга чиққан фуқароларни англатмайди. Статистика расмий ташқи миграция ҳисобига киритилган кўчиб келиш ва кўчиб кетиш ҳолатларини қамраб олади.

Аҳоли сони ҳозирча жорий ҳисоб-китобга асосланган

Миллий статистика қўмитаси муҳим изоҳни ҳам келтирган. 2026 йил 1 июль ҳолатидаги доимий аҳоли сони ҳозирча жорий ҳисоб-китоблар асосида шакллантирилган.

Маълумотларни тайёрлашда Адлия вазирлиги ва Ички ишлар вазирлигининг ахборот тизимлари интеграциясидан фойдаланилган.

Аҳолини рўйхатга олишнинг якуний натижалари эълон қилингач, доимий аҳоли сони белгиланган тартибда қайта аниқлаштирилиши мумкин. Демак, 38 миллион 519,5 минглик кўрсаткич ҳозирги расмий ҳисоб бўлса-да, кейинчалик муайян даражада ўзгариши эҳтимоли бор.

Рақамлар ортида қандай манзара бор?

Янги демографик маълумотлар Ўзбекистонда аҳоли сони ўсиб бораётганини, шаҳар ва қишлоқ аҳолиси нисбати эса деярли тенглашганини кўрсатмоқда.

Энди асосий масала аҳоли сонининг ўзида эмас. 38,5 миллиондан ортиқ аҳоли учун янги иш ўринлари, уй-жой, мактаб, шифохона, транспорт ва коммунал инфратузилмани қандай суръатда кенгайтириш ҳал қилувчи аҳамият касб этади.

Чунки демографик ўсиш катта имконият ҳам, жиддий масъулият ҳамдир.

Сизнингча, Ўзбекистон шаҳарлари аҳоли сонининг бундай ўсишига тайёрми? Фикрингизни изоҳда қолдиринг ва мақолани дўстларингизга Telegram ёки бошқа ижтимоий тармоқларда улашинг!