Apple ва Google каби хорижий компаниялар Ўзбекистонга қанча солиқ тўлади?

Ўзбекистон рақамли иқтисодиёти жадал суръатлар билан ривожланишда давом этмоқда. Буни хорижий технологик гигантлар томонидан тўланаётган солиқ ҳажмининг кескин ортиши ҳам тасдиқлайди. Давлат солиқ қўмитаси маълумотларига кўра, 2026 йилнинг биринчи ярим йиллигида мамлакатимизда электрон хизматлар кўрсатувчи 97 та хорижий компания томонидан давлат бюджетига 143,8 млрд сўм солиқ тўланган.

Zamin.uz ушбу тарихий ўсишнинг тафсилотлари, глобал гигантларнинг Ўзбекистон бозоридаги улуши ва рақамли иқтисодиётнинг истиқболларини таҳлил қилиб тақдим этади.

Рекорд даражадаги ўсиш: 2025 йилга нисбатан 84% кўпроқ

Ушбу кўрсаткич шунчаки рақам эмас, балки Ўзбекистон рақамли бозорининг жозибадорлиги ортиб бораётганидан далолат беради. 143,8 млрд сўмлик солиқ тушуми 2025 йилнинг шу даврига нисбатан ақл бовар қилмас даражада — 84% га ўсган.

Ушбу кескин сакрашнинг бир нечта асосий сабаблари бор:

1. Сатҳнинг кенгайиши: Электрон хизматлардан фойдаланувчи ўзбекистонликлар сони ортиб бормоқда (интернет қамровининг яхшиланиши ва смартфонларнинг оммалашиши).

2. Шаффофлик: Ўзбекистоннинг солиқ тизими рақамли хизматлар учун (гўёки "Google солиғи" деб аталувчи механизм орқали) янада шаффоф ва самарали бўлиб бормоқда.

3. Глобал Тренд: Хорижий компанияларнинг Ўзбекистондаги фаолияти ва даромадларининг табиий ўсиши.

ТОП-3: Миллиардлар эгалари

Ўзбекистон давлат бюджетига энг кўп солиқ тўлаган хорижий компаниялар ТОП-10 талигида глобал технология гигантлари яққол етакчилик қилмоқда. Энг қизиғи, Apple ва Google ўртасидаги фарқ жуда кичик:

• Apple: 2026 йил I ярим йиллигида 33,6 млрд сўм солиқ тўлаб, рўйхатда биринчи ўринни эгаллади.

• Google: Биринчи ўриндан атиги бир неча юз миллион сўм ортда қолган ҳолда, 33,3 млрд сўм тўлаган.

• Meta: Учинчи ўринни эгаллаб, 28,9 млрд сўм солиқ тўлаган.

Ушбу учта компаниянинг ўзи жами тўланган солиқларнинг тахминан 66% (95,8 млрд сўм) ни ташкил этади, бу уларнинг Ўзбекистон рақамли бозоридаги монопол мавқеини яққол кўрсатади.

ТОП-10 Солиқ тўловчи хорижий компаниялар (2026 I ярим йиллик)

Эслатма: Электрон хизматлар кўрсатувчи чет эл юридик шахслари солиқ ҳисоботларини ҳар чорак якунидан кейинги ойнинг 20-кунидан кечиктирмай тақдим этади ва солиқларни тўлайди.

Сунъий Интеллект ва Ўйин Саноати: Янги Ўйинчилар

ТОП-10 рўйхатига диққат қилсангиз, анъанавий гигантлар (Apple, Google) ёнида янги технологиялар билан боғлиқ компаниялар ҳам пайдо бўлган. Жумладан, сунъий интеллект соҳасидаги етакчилар — Anthropic (6,3 млрд сўм) ва OpenAI (5,6 млрд сўм) — мос равишда 5 ва 6-ўринларни эгаллашган. Бу ўзбекистонликлар орасида AI технологияларига қизиқиш ва маиший фойдаланиш ортиб бораётганини кўрсатади.

Шунингдек, гейминг саноати вакиллари — Valve Corp. (15,8 млрд сўм) (Steam платформаси эгаси) ва Midasbuy (2,9 млрд сўм) ҳам рўйхатнинг юқори қисмидан жой олган. Бу ўзбекистонлик ёшлар орасида онлайн ўйинлар ва рақамли маҳсулотлар харидининг оммалашганини тасдиқлайди.

Хулоса ва Таҳлил: Рақамли Иқтисодиётнинг Келажаги

Хорижий компаниялар томонидан тўланаётган солиқларнинг 84% га ўсиши Ўзбекистон рақамли иқтисодиёти учун тарихий ютуқдир. Бу давлат бюджети учун қўшимча даромад манбаи бўлиш билан бирга, глобал технология компанияларининг Ўзбекистон бозорига бўлган ишончидан далолат беради. Аниқ солиқ механизмларининг йўлга қўйилиши ва бозорнинг шаффофлашуви ушбу ўсишни барқарор сақлаб қолишга хизмат қилади. Келажакда Ўзбекистоннинг рақамли саноати нафақат хорижий хизматларни истеъмол қилиш, балки ўз миллий рақамли маҳсулотларини яратиш орқали ҳам ривожланиши кутилмоқда.

Ушбу муҳим иқтисодий таҳлилни дўстларингиз ва таҳлил ишқибозларига юборинг! Кўпчилик учун Ўзбекистон рақамли бозоридаги бу кескин ўсиш ва глобал гигантларнинг солиқлари ҳақида билиш қизиқ бўлиши мумкин.

Сизнингча, хорижий компаниялардан ундирилаётган солиқлар Ўзбекистонда миллий рақамли инфратузилмани ривожлантиришга етарли даражада йўналтириляптими? Изоҳларда фикрингизни қолдиринг!