Ўзбекистонда 800 минг фуқаро фойдасига 22 млрд сўмлик коммунал тўловлар қайта ҳисобланди

Ўзбекистонда ўз асосий яшаш манзилида маълум муддат истиқомат қилмаган, чет элда ўқиган ёки меҳнат қилган фуқаролар фойдасига катта миқдордаги асоссиз қарздорлик бекор қилинди. Рақобат қўмитаси томонидан тегишли идоралар билан ҳамкорликда олиб борилган кенг кўламли ўрганишлар натижасида республика бўйлаб қарийб 800 минг нафар фуқаронинг ҳуқуқлари тикланди ва улар фойдасига 22 миллиард сўмга яқин коммунал қарздорлик қайта ҳисоб-китоб қилинди.

Маълум бўлишича, айрим коммунал корхоналар абонентлар ҳақидаги амалдаги ҳолатни ҳисобга олмасдан ёки тизимга ўз вақтида янги маълумотларни киритмасдан, бўш қолган хонадонларга ҳам тўловларни ҳисоблаб келган.

Асоссиз тўловлар қаердан чиқди? Текширув тафсилотлари

Қўмита томонидан олиб борилган таҳлиллар хорижда вақтинча бўлиб турган, ишлаётган, иш қидираётган ва таҳсил олаётган фуқаролар ҳисобида сезиларли тафовутлар борлигини очиқлади:

• Чиқинди тўловларидаги номутаносиблик: Тегишли даврда умуман хизмат кўрсатилмаган, хонадонда яшамаган қарийб 800 минг нафар фуқаро номига маиший чиқиндиларни олиб чиқиб кетиш бўйича асоссиз пул ёзиб борилган;

• Ҳисоблагичсиз сув тўлови: Ичимлик суви ҳисоблагичлари мавжуд бўлмаган ва амалда ҳеч ким истиқомат қилмаган хонадонларда яшамаган 100 нафарга яқин фуқаро номига ноқонуний қарздорлик чиқарилган;

• Маълумотлар базасидаги камчиликлар: Кўплаб ҳудудларда абонентлар базаси янгиланмаган, манзилдан кўчиб кетган ёки чет элда бўлган фуқаролар сони эски рўйхатлар бўйича қолдириб келинган.

Қарздорликни қайта ҳисоблаш тартиби: Қонунчилик нима дейди?

Амалдаги меъёрий-ҳуқуқий ҳужжатларга кўра, хонадонда истиқомат қилувчи шахслар сони ўзгаргани бўйича аниқ тартиблар белгиланган:

• Тасдиқловчи ҳужжатлар бўлса: Агар абонентлар сони камайганини тасдиқловчи расмий ҳужжатлар (хорижга чиқиш муҳри, таълим ёки даволаниш маълумотномаси, вақтинчалик рўйхат ва ҳ.к.) тақдим этилса, қарздорлик шахслар сони ўзгарган аниқ санадан бошлаб тўлиқ қайта ҳисоб-китоб қилинади;

• Тасдиқловчи ҳужжатлар бўлмаса: Агар фуқарода бундай ҳужжатлар сақланмаган бўлса, амалдаги тартибга биноан қайта ҳисоб-китоб фақат ўтган сўнгги 3 ой учун амалга оширилади.

Энди қандай ўзгаради? Рақобат қўмитасининг таклифлари

Бу каби муаммолар такрорланмаслиги ва инсон омилига барҳам бериш мақсадида Рақобат қўмитаси тегишли вазирлик ва идораларга бир қатор муҳим ташаббусларни илгари сурди:

• Миграция базаси билан тўғридан-тўғри интеграция: Барча коммунал хизматларнинг биллинг тизимларини Ички ишлар вазирлигининг миграция маълумотлар базаси билан интеграция қилиш таклиф этилди. Бу орқали тизим инсоннинг қачон чет элга чиқиб кетгани ва қайтганини автоматик аниқлайди;

• Ойлик автоматик қайта ҳисоб-китоб: Хорижда 1 ойдан ортиқ муддат давомида бўлган абонентлар ва уларнинг оила аъзолари учун Ўзбекистонга қайтиб келгунларига қадар коммунал тўловларни ҳар ойда автоматик равишда қайта ҳисоблаб бориш механизмини жорий этиш ташаббуси билдирилди.

Мазкур чора-тадбирлар келгусида хорижда бўлган миллионлаб ватандошларимиз ва уларнинг оилаларига йўқ жойдан коммунал қарздорлик ёзилишининг олдини олишга хизмат қилади.