Ўзбекистонга хориждан энг кўп нималар келтирилмоқда? Иқтисодиётдаги муҳим ўзгаришлар
ҚисқачаAI ёрдамида тайёрланганКўрсатиш
- 2026-йил январ-июл ойларида Ўзбекистонга олиб кирилган товар ва хизматлар қиймати 29,6 миллиард АҚШ долларига етиб, ўтган йилнинг мос даврига нисбатан 17,8 фоизга ўсди.
- Импорт таркибида машиналар ва транспорт асбоб-ускуналари 9,7 миллиард доллар билан энг катта улушни эгаллаган бўлса, озиқ-овқат маҳсулотлари ва тирик ҳайвонлар импорти 41,9 фоизга ўсиб, 3,3 миллиард долларни ташкил этди.
Ўзбекистоннинг ташқи савдо айланмасида импорт ҳажми юқори суръатларда кенгайишда давом этмоқда. Миллий статистика қўмитаси эълон қилган сўнгги расмий ҳисоботларга кўра, 2026 йилнинг январь–июль ойлари давомида республикага чет элдан олиб кирилган товар ва хизматларнинг жами қиймати 29,6 миллиард АҚШ долларига етди. Мазкур кўрсаткич 2025 йилнинг мос даври билан солиштирганда 17,8 фоизлик сезиларли ўсишни намойиш этган.
Импорт таркибида энг катта улушни анъанавий тарзда машиналар ва транспорт асбоб-ускуналари (9,7 млрд доллар) эгаллаб турган бўлса, ўсиш суръати бўйича мутлақ рекорд озиқ-овқат маҳсулотлари ва тирик ҳайвонлар сегментида қайд этилди — бу йўналишдаги харидлар қарийб 42 фоизга кескин кўпайиб, 3,3 миллиард долларни ташкил этди. Шунингдек, саноат товарлари, хизматлар ва кимёвий маҳсулотлар оқими ҳам барқарор икки хонали кўрсаткичларда кенгаймоқда.
«29,6 млрд доллар, 42 фоизлик сакраш ва машинасозлик етакчилиги»: Импортнинг 5 та асосий нуқтаси
Ўзбекистон ташқи савдосининг 2026 йилги 7 ойлик кўрсаткичларидан энг муҳим расмий фактлар:
Импортнинг 17,8 фоизлик ўсиши: Жами етказиб беришлар ҳажми 29,6 миллиард АҚШ долларига етиб, ўтган йилги кўрсаткичларни ортда қолдирди;
Машина ва ускуналар — мутлақ пешқадам: 9,7 миллиард долларлик кўрсаткич билан технология ва транспорт воситалари умумий импортнинг қарийб учдан бирини ташкил этди (+20,0%);
Озиқ-овқат импортидаги рекорд сакраш: Озиқ-овқат ва тирик ҳайвонлар олиб кириш ҳажми 41,9 фоизга ошиб, 3,3 миллиард долларга чиқди;
Саноат, хизматлар ва кимё маҳсулотлари: Саноат товарлари (4,4 млрд), хизматлар кўрсатиш (3,6 млрд) ва кимёвий воситалар (3,6 млрд) барқарор талабда қолмоқда;
Энергия ва хомашё ресурслари: Минерал ёқилғи ва мойлаш материаллари 2,5 млрд долларга, ноозиқ-овқат хомашёси эса 909,8 млн долларга етди.
Ўзбекистон импорти таркиби ва йиллик ўсиш суръатлари (2026 йил январь–июль)
Хориждан олиб келинаётган асосий товар ва хизматлар категориялари таққоси:
Товар ва хизматлар категорияси | Импорт ҳажми (АҚШ долларида) | 2025 йилнинг мос даврига нисбатан ўсиш | Бозордаги аҳамияти ва улуши |
Машиналар ва транспорт асбоб-ускуналари | 9,7 млрд $ | +20,0% | Инфратузилма, саноат ва автобозор учун асосий пойдевор |
Саноат товарлари | 4,4 млрд $ | +10,1% | Ишлаб чиқариш ва қурилиш учун тайёр материаллар |
Хизматлар | 3,6 млрд $ | +13,3% | IT, логистика, молия ва халқаро сервис ҳажми |
Кимёвий воситалар ва маҳсулотлар | 3,6 млрд $ | +15,6% | Фармацевтика, пластмасса ва минерал ўғитлар тармоғи |
Озиқ-овқат маҳсулотлари ва тирик ҳайвонлар | 3,3 млрд $ | +41,9% | Истеъмол бозорини тўлдириш ва нарх барқарорлигини сақлаш |
Минерал ёқилғи ва мойлаш материаллари | 2,5 млрд $ | +10,7% | Энергетика ва транспорт соҳасининг ёқилғи эҳтиёжи |
Турли хил тайёр буюмлар | 1,0 млрд $ | +14,0% | Аҳоли эҳтиёжлари учун маиший ва тайёр буюмлар |
Ноозиқ-овқат хомашё (ёқилғидан ташқари) | 909,8 млн $ | +14,1% | Қайта ишлаш корхоналари учун зарур хомашёлар |
Ҳайвон ва ўсимликлар мойлари, ёғлар, мумлар | 363,0 млн $ | +25,3% | Ўсимлик ёғи ва қандолатчилик саноати хомашёси |
Ичимликлар ва тамаки | 222,2 млн $ | +15,3% | Истеъмол бозорининг чакана савдо сегменти |
ЖАМИ ИМПОРТ | 29,6 млрд $ | +17,8% | Январь–июль ойларидаги умумий ташқи харид |
Иқтисодий экспертиза: Нега импорт суръатлари юқори ва бу нимани англатади?
Макроиқтисодчилар, савдо экспертлари ва молия таҳлилчиларининг хулосалари:
«Саноат модернизацияси ва технологик қайта қуролланиш»: Машиналар ва технологик асбоб-ускуналар импортининг қарийб 10 миллиард долларга етиши мамлакатда янги корхоналар, тўқимачилик кластерлари, тоғ-кон саноати ва йирик инфратузилма қурилиши фаол давом этаётганини кўрсатади; бу харажатлар келажакда экспорт потенциалини оширишга хизмат қилади;
Озиқ-овқат хавфсизлиги ва истеъмол бозори: Озиқ-овқат маҳсулотлари импортининг қарийб 42 фоизга ўсиши ички талабнинг шиддат билан ошаётгани, аҳоли сони кўпайиши ҳамда ҳукуматнинг ички бозордаги нарх-навони сунъий равишда ошириб юбормаслик учун интервенция мақсадида ташқи таъминотни рағбатлантираётгани билан изоҳланади;
Савдо балансига босим: Импорт суръатларининг 17,8 фоизга ўсиши миллий валюта барқарорлиги ва ташқи савдо балансига маълум босим ўтказади; шу сабабли келгуси босқичда хомашё ва озиқ-овқатни мамлакат ичида чуқур қайта ишлаш бўйича маҳаллийлаштириш лойиҳаларини янада тезлаштириш муҳим аҳамият касб этади.
Сизнингча, озиқ-овқат маҳсулотлари импортининг 42 фоизгача кескин сакраши бозордаги нархларни пасайтиришга ёрдам беряптими ёки маҳаллий ишлаб чиқарувчиларга қийинчилик туғдирмоқда? Ўзбекистон қайси йўналишларда импорт ўрнини босувчи маҳсулотларни тезроқ ўзлаштириши шарт деб ҳисоблайсиз? Шахсий фикр-мулоҳазаларингизни изоҳларда қолдиринг ва мамлакатимиз ташқи иқтисодий фаолиятини акс эттирувчи ушбу таҳлилий мақолани дўстларингиз билан баҳам кўринг!
Изоҳлар 0
…