Ҳар бешинчи ўзбекистонлик қарздор: Марказий банк кредит бўйича шов-шувли рақамларни очди

Марказий банк Ўзбекистонда илк бор Миллий молиявий оммабоплик индекси натижаларини эълон қилди. Ҳисоботда мамлакатдаги катта ёшли аҳолининг кредит олиш фаоллиги, қарздорлик даражаси ва микромолия ташкилотларига бўлган талаб бўйича муҳим статистик кўрсаткичлар очиқланди.

Маълумотларга қараганда, бугунги кунда юртимизда ҳар бешинчи катта ёшли фуқаро банк кредитларидан фойдаланмоқда, қарз олувчиларнинг салмоқли қисми эса бир нечта кредит мажбуриятини бир вақтда тўламоқда.

1 кишига 1,7 та кредит: Аҳолининг қарздорлик статистикаси

Марказий банк таҳлиллари фуқароларнинг кредит бозоридаги иштироки бўйича қуйидаги асосий кўрсаткичларни кўрсатди:

• Ҳар бешинчи киши қарз олган: Катта ёшдаги аҳолининг 20 фоизи тижорат банкларида амалдаги фаол кредит ҳисобварақларига эга;

• Микромолия хизматлари: Аҳолининг яна 7 фоизи микромолия ташкилотлари ва ломбардлар хизматидан фойдаланиб келмоқда;

• Бир вақтда бир нечта кредит: Банкдан қарз олган мижозларнинг 29 фоизи бир вақтнинг ўзида биттадан ортиқ кредит мажбуриятига эга. Ўртача ҳисобда эса ҳар бир қарз олувчига 1,7 та кредит тўғри келмоқда.

80% кредитлар онлайн берилмоқда: Тезлик ва назорат

Мамлакат молия бозорида рақамлаштириш жараёнлари кескин ошгани сабабли чакана қарзларни олиш тартиби сезиларли даражада енгиллашган:

• Инсон омилисиз расмийлаштириш: Янги чакана кредитларнинг қарийб 80 фоизи банк ходимлари аралашувисиз, скоринг ва автоматлаштирилган тизимлар орқали онлайн тарзда ажратилмоқда;

• 98 фоизлик маълумотлар базаси: Катта ёшдаги фуқароларнинг 98 фоизи тўғрисидаги молиявий маълумотлар ягона Кредит бюроси базасига киритилган. Бу тижорат банкларига мижознинг қарз юкини олдиндан аниқлаш ва тўлов қобилиятини баҳолаш имконини бермоқда.

Ортиқча қарздорлик хавфи: Марказий банк нимадан огоҳлантирди?

Кредит олиш имкониятлари кенгайгани сари регулятор ортиқча молиявий юк ва қарз ботқоғига ботиш хавфидан огоҳлантирмоқда:

• Тўлов қобилиятини баҳолаш: Марказий банк ҳар бир фуқаронинг барча мажбуриятларини тўлиқ ҳисобга олиш ва кредит шартларини унинг реал даромадига мослаштириш зарурлигини таъкидлади;

• Хавфларни олдиндан жиловлаш: Асосий мақсад — аҳоли ўртасида сурункали қарздорлик юзага келишининг олдини олиш ва банк тизими барқарорлигини сақлашдан иборат.