Ер хавфсизлиги учун Ойдан қалқон сифатида фойдаланиш таклиф этилди
Космик тадқиқотлар жадаллашиб, Марс ва бошқа осмон жисмларидан намуналар олиб келиш режалари фаоллашар экан, олимлар кутилмаган, аммо ўта муҳим ташаббус билан чиқишди. АҚШ ва Канада тадқиқотчилари Ерни бегона биологик хавфлардан ҳимоя қилиш учун Ойдан ўзига хос “карантин маркази” сифатида фойдаланишни таклиф қилмоқдалар. Бу ҳақда Амбио журналида чоп этилган илмий мақолага таяниб ixbt.com хабар бермоқда. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.
Ғоя муаллифлари — Стратегик Треат Аналйсис анд Ресеарч Лабораториес директори Фредерик И. Моксли ва Макгилл университети профессори Энтони Риччиардининг фикрича, коинотдан олиб келинадиган ҳар қандай модда Ерга етиб келишидан олдин Ойдаги махсус биоҳимоя мажмуасида текширилиши шарт. Бу чора сайёрамиз биосферасини номаълум микроорганизмлар келтириб чиқариши мумкин бўлган ҳалокатли оқибатлардан асрашга хизмат қилади.
Космик инвазиянинг олдини олиш
Олимлар Ер тарихидаги инвазив турлар билан боғлиқ аччиқ тажрибаларни мисол қилиб келтиришмоқда. Табиатда биргина бегона организмнинг пайдо бўлиши бутун экотизимни издан чиқариши ва қайтариб бўлмас жараёнларни бошлаб юбориши мумкин. Гарчи коинотда ҳаёт борлиги ҳали исботланмаган бўлса-да, мутахассислар эҳтиёткорлик тамойилига амал қилишни ва энг ёмон сценарийларга тайёр туришни маслаҳат беришмоқда.Таклиф этилаётган концепцияга кўра, NASAнинг бўлажак Ой базаси таркибида алоҳида биологик изоляция объекти барпо этилиши керак. Ушбу инфратузилма коинот ва Ер ўртасидаги “чегара фильтри” вазифасини ўтайди. Энг муҳими, барча намуналар фақат роботлаштирилган тизимлар ёрдамида қайта ишланади ва инсонларнинг улар билан бевосита алоқаси бутунлай чекланади.
Ердаги лабораториялар етарли эмасми?
Ҳозирги вақтда Ерда мавжуд бўлган энг юқори даражадаги хавфсизлик лабораториялари ҳам коинотдан келадиган номаълум агентларнинг мутлақ изоляциясини кафолатлай олмаслиги таъкидланмоқда. Авария ҳолатлари, намуналар туширилаётган аппаратларнинг шикастланиши ёки экипаж аъзоларининг тасодифий зарарланиши каби хавфлар доим мавжуд. Ойда эса бундай хатолар Ер аҳолиси учун хавф туғдирмайди.Бугунги кунда нафақат давлат агентликлари, балки хусусий компаниялар ҳам Марс ва Ойга миссиялар уюштираётгани сабабли, олиб келинадиган материаллар ҳажми кескин ошиши кутилмоқда. Шу сабабли, олимлар қуйидаги чораларни кўришни зарур деб ҳисоблашади:
- Барча ташқи сайёралардан келадиган намуналарни мажбурий равишда Ойда тўхтатиш;
- Намуналарни таҳлил қилиш учун тўлиқ автоматлаштирилган лабораториялар яратиш;
- Коинотдан қайтаётган астронавтлар учун Ойда узоқ муддатли карантин тизимини жорий этиш;
- Халқаро космик ҳуқуқ нормаларига биологик хавфсизлик бўйича янги стандартларни киритиш.
Изоҳлар 0
…