АҚШ ҳукумати OpenAI компаниясининг янги GPT-5.6 моделларини чеклади

Сунъий интеллект соҳасидаги етакчи OpenAI компанияси ўзининг энг янги ва кучли моделлар авлоди — GPT-5.6 туркумини оммага тақдим этишда кутилмаган тўсиққа дуч келди. АҚШ ҳукуматининг талаби билан ушбу технологиядан фойдаланиш имконияти ҳозирча фақатгина чекланган миқдордаги "ишончли ҳамкорлар" доираси билан чеклаб қўйилди. Бу қарор сунъий интеллект хавфсизлиги ва давлат назорати ўртасидаги баҳсларни янги босқичга олиб чиқди. Бу ҳақда Techcrunch.com хабар беради.

Янги GPT-5.6 линияси учта асосий моделни ўз ичига олади: компаниянинг энг илғор флагмани ҳисобланган Сол, кундалик вазифалар учун мувозанатлашган Терра ҳамда тезкор ва арзон Луна модели. Гарчи Сол модели OpenAI тарихидаги энг юқори кўрсаткичларга эга бўлса-да, Доналд Трамп администрацияси ушбу учала моделнинг ҳам кенг оммага чиқарилишини вақтинча чеклаб қўйган. ixbt.com маълумотига кўра, мазкур чекловлар сунъий интеллект тизимлари устидан давлат назоратини кучайтириш сиёсатининг бир қисмидир.

GPT-5.6 имкониятлари ва рақобат

OpenAI вакилларининг таъкидлашича, GPT-5.6 Сол модели дастурлаш, биология ва киберхавфсизлик йўналишларида мисли кўрилмаган натижаларни кўрсатмоқда. Унда мураккаб вазифаларни ечиш учун бир нечта суб-агентларни мувофиқлаштирувчи "ультра" режими жорий этилган. Шунингдек, ушбу модел Anthropic компаниясининг Claude Mythos 5 модели билан рақобатда код ёзиш бўйича юқори натижа қайд этган бўлиб, ресурсларни тежаш борасида ҳам анча самаралироқ экани айтилмоқда.

Ҳукуматнинг бундай аралашуви фақатгина OpenAI билан чекланиб қолмаган. Яқинда Anthropic компанияси ўзининг энг кучли Fable 5 моделини тақдим этганидан сўнг, ҳукумат хорижий фуқароларнинг унга киришини тақиқлашни буюрган эди. Натижада Anthropic моделни бутунлай ўчириб ташлашга мажбур бўлди. Бу каби ҳолатлар технологик компаниялар ва Оқ уй ўртасида тушунмовчиликларни келтириб чиқармоқда.

Давлат назорати ва келажакдаги хавфлар

OpenAI собиқ маслаҳатчиси Деан Баллнинг фикрича, ҳукуматнинг янги моделларни чиқаришдан 30 кун олдин текшириш учун тақдим этиш талаби амалда "мажбурий лицензиялаш" тизимини келтириб чиқармоқда. Унинг огоҳлантиришича, аниқ хавфсизлик стандартлари бўлмаган ҳолда жараёнларнинг чўзилиши АҚШнинг сунъий интеллект пойгасида Хитойдан ортда қолишига ва соҳадаги миллиардлаб долларлик инвестицияларнинг хавф остида қолишига сабаб бўлиши мумкин.

OpenAI жума куни эълон қилган баёнотида ҳукумат билан ҳамкорлик қилаётган бўлса-да, бу ҳолатдан норози эканини яширмади. Компания вакиллари бундай чекловлар доимий нормага айланмаслиги кераклигини таъкидламоқда. Уларнинг фикрича, энг яхши воситаларни фойдаланувчилар, ишлаб чиқувчилар ва кибер-ҳимоячилардан узоқ тутиш технологик тараққиётга тўсқинлик қилади.

Ҳозирда OpenAI киберхавфсизлик бўйича янги тартиб-қоидалар устида ҳукумат билан иш олиб бормоқда. Компания GPT-5.6 моделларининг яқин ҳафталар ичида кенгроқ фойдаланувчилар оммасига тақдим этилишига умид қилмоқда. Бироқ, сунъий интеллектнинг ривожланиши қанчалик давлат назоратида бўлиши кераклиги ҳақидаги масала очиқлигича қолмоқда.