SpaceX коинот саноати учун йирик кадарлар ўчоғига айланди: 1300 дан ортиқ янги стартаплар

Elon Musk бошқарувидаги SpaceX компанияси нафақат коинотни забт этишда етакчилик қилмоқда, балки бутун бошли янги тадбиркорлар авлодини шакллантирувчи ўзига хос "инкубатор" вазифасини ҳам бажармоқда. Крустдата таҳлилий компанияси томонидан эълон қилинган сўнгги маълумотларга кўра, SpaceX'нинг собиқ ходимлари томонидан асос солинган компаниялар сони 1330 тага етган. Бу кўрсаткич компаниянинг технологик экотизимга таъсири нақадар улкан эканлигини англатади. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Тадқиқот натижалари шуни кўрсатадики, ушбу стартаплар бугунги кунга қадар инвесторлардан жами 9,2 миллиард доллар миқдорида капитал жалб қилишга муваффақ бўлган. SpaceX мактабини ўтаган муҳандис ва менежерлар нафақат коинот, балки мудофаа, авиация, сунъий интеллект (AI) ва биотехнология каби юқори технологик соҳаларда ҳам ўз бизнесларини йўлга қўйишмоқда. Бу эса SpaceX'ни замонавий технологиялар оламидаги энг йирик кадрлар фабрикасига айлантирмоқда.

Коинот иқтисодиётининг янги иштирокчилари

SpaceX'дан ажралиб чиққан тадбиркорларнинг аксарияти айнан коинот саноатида қолиб, бозорда янги йўналишларни очишмоқда. Ҳозирда ушбу соҳанинг асосий ўйинчилари саналган қуйидаги компаниялар айнан собиқ SpaceX ходимлари томонидан ташкил этилган:

• Firefly Аэроспасе;
• Relativity Space;
• Apex ва Stoke Space;
• K2 Спасе ҳамда Импульсе Спасе;
• Хона Спасе Сйстеms.

Ушбу компаниялар кўп маротаба ишлатиладиган ракеталардан тортиб, ўта аниқликдаги сунъий йўлдош навигацияси ва хусусий орбитал тизимларгача бўлган лойиҳалар устида ишламоқда. Аслида, бу жараён АҚШ хусусий коинот саноатининг иккинчи тўлқинини шакллантирмоқда, десак муболаға бўлмайди. Ixbt.com нашрининг ёзишича, SpaceX муҳандислик ёндашувлари ва ишлаб чиқариш стандартлари бутун саноат бўйлаб тез суръатларда ёйилмоқда.

Рақобатчилар билан кадрлар алмашинуви

Қизиқарли жиҳати шундаки, SpaceX нафақат стартаплар, балки бевосита рақобатчилар учун ҳам асосий кадрлар манбаи бўлиб хизмат қилмоқда. Масалан, Jeff Bezosга тегишли Blue Origin компаниясининг 300 дан ортиқ амалдаги ходимлари илгари SpaceX'да фаолият юритган. Шу билан бирга, тескари оқим ҳам мавжуд: SpaceX'нинг 130 га яқин ходими ўз тажрибасини айнан Blue Origin'да бошлаган.

Бундай кадрлар алмашинуви соҳадаги компетенсияларнинг ўзаро ўтишини таъминлайди. Бу эса анъанавий аэрокосмик саноатга қараганда ривожланиш суръатларини бир неча баробар тезлаштиради. Муҳандислар бир компаниядан иккинчисига ўтар экан, ўзлари билан бирга энг самарали иш услублари ва инновацион ғояларни олиб ўтадилар.

Крустдата мутахассислари SpaceX ходимларининг таълим даражасини ҳам таҳлил қилиб чиқишди. Компаниянинг АҚШдаги 8200 дан ортиқ ходими орасида энг кўп битирувчилар етакчи муҳандислик университетларидан келган. Хусусан, Георгиа Институте оф Течнологй, Мичиган университети, Пурдуе университети ва Техас университети (Остин) битирувчилари компаниянинг интеллектуал ядросини ташкил этади.

Хулоса ўрнида айтиш мумкинки, SpaceX шунчаки ракета ишлаб чиқарувчи корхона эмас, балки янги коинот иқтисодиётининг марказий тугунидир. Муҳандисларнинг оммавий равишда стартапларга ва рақобатчи компанияларга ўтиши бутун тармоқ ривожини тезлаштириб, янги ўйинчилар учун бозорга кириш тўсиқларини камайтирмоқда. Бу эса яқин келажакда коинот технологиялари янада арзонлашиши ва оммалашишига хизмат қилади.