SpaceX тарихий рекорд сари: Канаверал бурнида улкан Мечазилла минораси қад ростламоқда

Илон Маск асос солган SpaceX компанияси инсоният тарихидаги энг йирик ракета тизими — Starship учун навбатдаги улкан инфратузилма объектини барпо этишда янги босқичга чиқди. Флоридадаги Канаверал бурнида жойлашган ЛК-37 старт майдончасида Мечазилла деб номланувчи улкан миноранинг дастлабки учта секцияси муваффақиятли ўрнатилди. Ушбу лойиҳа нафақат техник мураккаблиги, балки коинотни ўзлаштириш суръатларини тубдан ўзгартириши билан ҳам стратегик аҳамиятга эга. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Қурилиш жараёнининг янги тафсилотлари ва фотосуратлари таниқли кузатувчи Жулия Бергерон томонидан эълон қилинди. Унинг маълумотларига кўра, SpaceX ўзининг асосий рақобатчиси бўлган Blue Origin компаниясига қараганда анча юқори суръатларни намойиш этмоқда. Масалан, Jeff Bezosга тегишли компаниянинг Вертикал Рефурбишмент Фасилитй ва ЛК-36 майдончаларидаги ишлари анча секин давом этмоқда ва уларнинг тўлиқ ишга тушиши фақат 2026-йилга бориб амалга ошиши кутилмоқда.

Дунёнинг энг қудратли крани ишга тушди

Ушбу улкан иншоотни йиғиш учун дунёдаги энг қудратли гусеницали кран — Германиянинг Лиебҳерр ЛР 13000 техникаси жалб этилган. ixbt.com нашри хабарига кўра, мазкур кран 3000 тоннагача юк кўтариш қувватига эга бўлиб, у Мечазилла минорасининг оғир металл конструкцияларини аниқлик билан ўрнатишга қодир ягона техник воситадир. Миноранинг баландлиги ва мустаҳкамлиги Starship ракетасини нафақат учириш, балки уни қайтиб қўнганида ҳавода "тутиб олиш" вазифасини ҳам бажариши керак.

Қурилиш ишлари олиб борилаётган СЛК-37 майдончаси бой тарихга эга. Ўз вақтида бу ерда NASAнинг машҳур Аполло дастури доирасидаги Сатурн ИБ ракеталари, кейинчалик эса Дельта ИВ ташувчи ракеталари учирилган. Эндиликда ушбу тарихий маскан замонавий космонавтика эҳтиёжлари учун тўлиқ реконструкция қилинмоқда ва иккита Starship старт майдончасига айлантирилмоқда.

Йилига 76 та парвоз: Режалар ва мақсадлар

SpaceX режасига кўра, Канаверал бурнидаги янги комплекс тўлиқ қувват билан ишга тушгач, йилига 76 тагача парвозни амалга ошириш имконини беради. Бу кўрсаткич коинотга юк ва йўловчи ташиш соҳасида инқилобий натижа ҳисобланади. Мазкур лойиҳа нафақат тижорий мақсадларни, балки АҚШ миллий хавфсизлиги ва NASAнинг Ойни ўзлаштиришга қаратилган Artemis дастурини ҳам қўллаб-қувватлашга хизмат қилади.

Ҳозирги вақтда SpaceX барча зарурий рухсатномаларни қўлга киритган ва қурилиш ишларини жадаллаштирган. Starship тизими Марсга парвоз қилиш ва инсониятни кўп сайёрали турга айлантириш йўлидаги асосий восита сифатида кўрилмоқда. Мечазилла минорасининг қурилиши эса ушбу улуғвор мақсаднинг энг муҳим таркибий қисмларидан биридир.

Ўзбекистонлик коинот ишқибозлари учун ҳам бу жараён қизиқарли, чунки Starship каби арзон ва кўп маротаба ишлатиладиган тизимлар келажакда сунъий йўлдошлар нархининг пасайишига ва глобал интернет (Starlink) қамровининг кенгайишига бевосита таъсир кўрсатади. Технологик пойга давом этмоқда ва SpaceX ҳозирча бу борада яққол етакчиликни қўлдан бой бермаяпти.