Индонезия “хоббитлари” овчи бўлмаган: Олимлар Ҳомо флоресиенсис ҳақидаги қарашларни ўзгартирди

Индонезиянинг Флорес оролида истиқомат қилган ва илм-фанда “хоббитлар” номи билан машҳур бўлган Ҳомо флоресиенсис турининг ҳаёт тарзи бўйича янги тадқиқот натижалари эълон қилинди. Натуре Микробиологй журналида чоп этилган мақолага кўра, ушбу қадимги одаmsимон мавжудотлар илгари тахмин қилингандек моҳир овчилар эмас, балки асосан йирик йиртқичлардан қолган ўлжаларни териб еювчилар (падалшиклар) бўлган бўлиши мумкин. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Кўп йиллар давомида Лианг Буа ғоридан топилган стегодонлар (филларнинг қадимги қариндошлари) суяклари ва тош қуроллар Ҳомо флоресиенсис вакилларини фаол овчилар сифатида кўрсатиб келган. Бироқ, замонавий тафономик таҳлиллар — суяк қолдиқларининг ўлимдан кейинги ўзгаришларини ўрганиш — бу назарияни жиддий шубҳа остига қўймоқда. Олимлар эндиликда бу кичик бўйли гомининларнинг экологик ўрни бошқача бўлганини таъкидлашмоқда.

Комодо аждарлари билан рақобат

Тадқиқотчилар стегодон суякларидаги жароҳатларни Комодо варанлари (аждарлари) озиқланиши натижасида қоладиган излар билан солиштириб кўришди. Маълум бўлишича, ўлжанинг энг гўштдор ва қимматли қисмларида айнан улкан калтакесакларнинг тиш излари аниқланган. Ҳомо флоресиенсис томонидан ишлатилган тош қуролларнинг излари эса асосан кам гўштли ва “фойдасизроқ” суяк қисмларида топилган.

Бу ҳолат воқеалар кетма-кетлигини ойдинлаштиради: дастлаб ўлжага йирик йиртқичлар — Комодо варанлари эга чиққан, гомининлар эса улар тўйиб кетганидан сўнг қолган қолдиқларни йиғиб олишган. Бундай хулқ-атвор стратегияси уларнинг ўз давридаги экотизимда анча чекланган ва қарам мавжудотлар бўлганидан далолат беради.

Оловдан фойдаланиш ҳақидаги шубҳалар

Яна бир муҳим кашфиёт оловдан фойдаланиш билан боғлиқ. Илгари суяклардаги куйиш излари “хоббитлар” оловни назорат қила олгани ва овқат пиширганига далил сифатида келтирилган эди. Бироқ, минглаб суяк парчалари қайта таҳлил қилинганда, фақат биттасидагина термик таъсир белгилари топилди. Олимларнинг фикрича, бу суяк маданий қатламга тасодифан ёки кейинчалик тушиб қолган бўлиши мумкин.

Тадқиқот хулосаларига кўра, Ҳомо флоресиенсис вакилларининг когнитив (ақлий) қобилиятлари ва хулқ-атвори биз ўйлагандан кўра соддароқ бўлган. Улар замонавий одамлар ёки неандерталлар каби мунтазам равишда йирик ҳайвонларни овлаш ва оловни бошқариш кўникмаларига эга бўлмаган кўринади.

Ушбу янгилик антропология оламида катта аҳамиятга эга, чунки у инсоният эволюциясининг турли тармоқлари қанчалик хилма-хил ва баъзан кутилмаган даражада чекланган имкониятларга эга бўлганини кўрсатиб беради. Флорес оролининг митти аҳолиси эндиликда қаҳрамон овчилар эмас, балки қаттиқ рақобат муҳитида омон қолиш учун мавжуд ресурслардан фойдаланган эҳтиёткор мавжудотлар сифатида гавдаланмоқда.