Аирбус энг йирик йўловчи самолётини яратмоқчи: Boeing 777X учун муносиб жавоб

Европанинг авиация гиганти Аирбус ўзининг энг муваффақиятли моделларидан бири бўлган A350 лайнерининг янада каттароқ ва сиғимлироқ версиясини ишлаб чиқиш имкониятларини кўриб чиқмоқда. Ушбу лойиҳа амалга ошса, янги самолёт нафақат компания тарихидаги энг йирик икки двигателли лайнерга айланади, балки АҚШнинг Boeing корпорацияси томонидан тақдим этилган Boeing 777X моделига тўғридан-тўғри рақобат туғдиради. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Фарнборо халқаро авиакўргазмасида Rolls-Royce бош директори Туфан Эргинбилгич берган маълумотларга кўра, янги лойиҳа бўйича якуний қарор келаси бир йил ичида қабул қилиниши кутилмоқда. ixbt.com хабарига таянадиган бўлсак, Аирбус ҳозирда самолёт фюзеляжини узайтириш орқали йўловчилар сиғимини сезиларли даражада оширишни режалаштирган. Ҳозирча норасмий равишда A350-1100 ёки A350-2000 деб аталаётган ушбу модел ҳозирги A350-1000 версиясининг давомчиси бўлади.

Янги двигател ва техник чекловлар

Лойиҳа олдидаги асосий масалалардан бири бу двигател танловидир. Агар янги лайнер учун мутлақо янги куч қурилмаси талаб этилса, уни ишлаб чиқиш ва синовдан ўтказиш 6-7 йил вақтни олиши мумкин. Бундай ҳолда, самолёт 2032-йилдан олдин фойдаланишга топширилмайди. Аирбус эса ортиқча вақт ва харажатлардан қочиш мақсадида Rolls-Royce Трент ХWB двигателининг модернизация қилинган версиясидан фойдаланишни афзал кўрмоқда.

Мутахассисларнинг фикрича, фюзеляжнинг узайтирилиши самолётнинг максимал учиш масофасини (ранге) бироз қисқартириши мумкин. Бироқ, замонавий авиабозар тенденциялари шуни кўрсатмоқдаки, йирик авиакомпаниялар учун ўта узоқ масофага учиш имкониятидан кўра, бир рейсда кўпроқ йўловчини ташиш муҳимроқ ҳисобланади. Бу айниқса дунёнинг энг йирик хаблари ўртасидаги интенсив парвозлар учун жуда қўл келади.

Boeing билан рақобат ва бозор талаби

Аирбус компаниясининг бу қадами стратегик аҳамиятга эга. Ҳозирда Boeing ўзининг янги авлод Boeing 777X оиласини фойдаланишга топширишга яқин турибди. Аирбус эса ушбу сегментда ўз позициясини мустаҳкамлаш ва мижозларга муқобил вариант таклиф қилишни истайди. A350-1100 модели айнан энг йирик икки двигателли йўловчи лайнерлари тоифасида етакчилик учун курашади.

Таъкидлаш жоизки, Аирбус A350 оиласи аллақачон ўзининг тежамкорлиги ва қулайлиги билан танилган. Яқинда компаниянинг A350-1000ULR (Ultra Лонг Ранге) модификацияси ёқилғи қуйиш учун тўхтамасдан 17 минг километр масофани босиб ўтиб, ўзига хос рекорд ўрнатган эди. Янги лойиҳа эса рекорд масофалардан кўра, максимал сиғим ва иқтисодий самарадорликка эътибор қаратади.

Ўзбекистон авиация бозори учун ҳам бундай янгиликлар аҳамиятли, чунки миллий авиаташувчилар ўз паркини доимий равишда модернизация қилиб бормоқда. Келажакда Тошкент каби йирик транзит нуқталаридан амалга ошириладиган узоқ масофали рейсларда шундай сиғимли лайнерларга эҳтиёж туғилиши табиий.