Ерга энг яқин қора туйнукни ўрганиш лойиҳаси тақдим этилди

Шандхангдаги Фудан университети олими Косимо Бамби инсоният тарихидаги илк юлдузлараро фазовий миссия бўйича ҳисоб-китобларни эълон қилди. ixbt.com маълумотига кўра, Қуёш тизимидан атиги 7 парсек (тахминан 23 ёруғлик йили) масофада энг яқин изоляцияланган қора туйнук жойлашган бўлиши мумкин. Агар бундай осмон жисмини амалда аниқлашга эришилса, уни битта инсон умри давомида ўрганиш имконияти туғилади. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Илмий экспедициянинг асосий мақсади — қора туйнукнинг ҳодисалар гизагига яқин масофада бевосита ўлчовлар олиб бориш ва Алберт Энштейннинг умумий нисбийлик назариясини кучли тортишиш майдонлари шароитида синовдан ўтказишдир. Муаллифнинг ҳисоб-китобларига кўра, мазкур парвоз замонавий рентген обсерваториялари ва гравитацион тўлқин детекторларидан бир неча баравар аниқроқ натижа беради.

Юлдузлараро парвознинг техник ечимлари

Ҳозирги кунда мавжуд бўлган анъанавий ракеталар бундай масофани босиб ўтишга яроқсиз, чунки улар юлдузларга етиб бориши учун минглаб йиллар сарфлаган бўларди. Бунинг ўрнига оғирлиги тахминан 1 грамм бўлган, метаматериалдан тайёрланган диэлектрик ёруғлик элканига эга ўта енгил нанозонддан фойдаланиш таклиф этилмоқда. Қувватли лазер қурилмаси мазкур аппаратни атиги 17 дақиқада ёруғлик тезлигининг учдан бир қисмигача тезлаштириши керак.

Мутахассисларнинг фикрича, асосий техник муаммо аппаратни манзил яқинида тўхтатиш усулининг йўқлигидадир. Шунинг учун муқобил сценарий сифатида орбитага чиқиш эмас, балки қора туйнук ёнидан ўта юқори тезликда учиб ўтиш ҳамда максимал даражада илмий маълумотларни йиғиб, уларни Ерга узатиш режалаштирилмоқда. Бутун жараён, шу жумладан маълумотларни узатиш 80–100 йилни ташкил қилади.

Келажак истиқболлари ва халқаро ҳамкорлик

• Тадқиқотлар шуни кўрсатадики, Сомон Йўлида 100 миллиондан 1 миллиардгача юлдуз массали қора туйнуклар мавжуд.
• Ушбу объектларнинг тахминан 92 фоизи изоляцияланган бўлиб, уларни фақат маҳаллий юлдузлараро булутлардаги газни ютиш пайтидаги нурланиши орқали топиш мумкин.
• Олимлар бир нечта зондларни кетма-кет учратишни кўриб чиқмоқда: биринчи гуруҳ объект параметрларини аниқлаштирса, кейингиси горизонтга анча яқинроқдан ўтади.

Ҳозирги кунда ўнлаб йиллар давомида фазода ишлай оладиган ихчам зондлар ҳам, керакли қувватга эга лазер тизимлари ҳам мавжуд эмас. Бироқ муаллифнинг фикричача, бундай технологиялар яқин 20–30 йил ичида яратилиши мумкин. Ҳозирнинг ўзида илмий дастур ва алоқа тизимларини ишлаб чиқиш бўйича халқаро ишчи гуруҳлар шакллантирилмоқда, дастлабки йирик учрашув эса 2027 йилнинг ёзига режалаштирилган.