Ўрмон ёнғинларини эрта аниқловчи илк сунъий йўлдошлар тармоғи ишга тушди

Ер юзида ўрмон ёнғинларини улар кенг тарқалишидан аввал илк босқичда аниқлашга мўлжалланган дунёдаги илк махсус сунъий йўлдошлар туркуми ўз фаолиятини бошлади. ixbt.com нашрининг ёзишича, Муон Спасе компанияси томонидан яратилган ФиреСат деб номланган мазкур орбитадаги гуруҳнинг дастлабки учта аппарати муваффақиятли синовдан ўтказилди. Янги тизим ёнғинларни фожиали тус олишидан олдин тезкорлик билан локализация қилиш ва уларнинг олдини олишда муҳим қадам бўлиши кутилмоқда. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Маълум қилинишича, ушбу лойиҳа Муон Спасе томонидан Эарт Фире Аллиансе (ЭФА) нот тижорат ташкилоти билан ҳамкорликда ҳамда Google кўмагида амалга оширилган. Мазкур ишлар доирасида орбитага чиқарилган Протофlight номли прототип бир йил давомида миллиондан ортиқ мультиспектрал тасвирларни тўплаб, ўзининг юқори самарадорлигини амалда исботлаган эди. Жумладан, ушбу синов қурилмаси бошқа кузатув тизимлари эътиборидан четда қолган АҚШнинг Орегон штатидаги кичик ёнғин ўчоғини ҳам муваффақиятли аниқлаган.

Техник имкониятлар ва сунъий интеллект

ФиреСат лойиҳасининг дастлабки сунъий йўлдошлари пастки еролди орбитасига мўлжалланган Кондор-М платформасида барпо этилган. Ҳар бир аппарат бир вақтнинг ўзида олтита диапазонда ишлайдиган илғор мультиспектрал инфрақизил камера билан жиҳозланган. Бу эса тахминан 1,5 квадрат метр майдондаги кичик иссиқлик манбаларини ҳам аниқлаш, ёнғинларни булутлар ва тутун ортидан туриб ҳам кўра олиш имконини беради. Шунингдек, турли турдаги маълумотларни таҳлил қилиш орқали ёлғон сигнал бериш ҳолатлари сезиларли даражада қисқартирилган.

Сунъий йўлдошлар маълумотларни тўғридан-тўғри кузатув жараёнида қайта ишлаш учун Муон Ҳало платформасидан фойдаланади. Тизимга Google иштирокида ишлаб чиқилган сунъий интеллект элементлари интеграция қилинган бўлиб, унинг алгоритмлари янги олинган суратларни ҳудуднинг минглаб аввалги тасвирлари билан таққослайди. Об-ҳаво шароитлари ва бошқа муҳим параметрларни ҳисобга олган ҳолда, аниқланган иссиқлик аномалияси ҳақиқий ёнғин эканлиги аниқланади ва хизматларга хабар берилади.

Келажакдаги режалар ва экологик аҳамият

Ҳозирги вақтда учта ФиреСат аппарати ёнғин хавфи юқори бўлган ҳудудларни кунига икки марта суратга олиш имкониятига эга. Келгусида Эарт Фире Аллиансе ва Муон Спасе компаниялари ушбу туркумни нақ 50 та сунъий йўлдошгача кенгайтиришни режалаштирмоқда. Тизим тўлиқ ишга тушгач, Ер юзининг исталган нуқтасини ҳар 20 дақиқада кузатиб бориш имконияти яратилади. 2029 йилга бориб эса энг заиф ҳудудларни ҳар соатда мониторинг қилиш кўзда тутилган.

Мутахассисларнинг таъкидлашича, бундай технологияларнинг яратилиши ўрмон ёнғинларининг кўлами кенгайиб, уларнинг янада узоқ давом этаётгани ва шиддатли тус олаётгани билан боғлиқ. АҚШ Миллий идоралараро ёнғин маркази (Натионал Интерагенкй Фире Сентер) маълумотларига кўра, жорий йилнинг дастлабки ойларида мамлакатда минглаб ёнғинлар содир бўлиб, улардан миллионлаб гектар ҳудудлар зарар кўрган. Янги сунъий йўлдошлар тармоғи кичик ўчоқларни ўз вақтида аниқлаб, қутқарув хизматларини тезкор йўналтириш ва табиатга етказиладиган зарарни камайтириш имконини беради.