АҚШда ГПСъсиз авиация навигацияси синовдан ўтказилди

АҚШ Мудофаа вазирлигининг Мудофаа инновациялари бўлинмаси (ДИУ) сунъий йўлдош сигналисиз ишлайдиган МагНав навигация тизимининг муҳим синовларини муваффақиятли якунлади. ixbt.com маълумотига кўра, Эмбраер 170 самолёти Тинч океани узра тўрт соатдан ортиқ вақт давомида ГПСдан фойдаланмаган ҳолда парвозни амалга оширди ва бу авиация хавфсизлигини таъминлашда янги босқични бошлаб берди. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Синов парвози давомида ҳаво кемаси Сиетл шаҳри яқинидаги Пюжет-Саунд туманидан Алясканинг жанубий қисмига қадар бўлган масофани босиб ўтиб, ортга қайтди. Парвоз 4 соат 23 дақиқа давом этди ва бу вақт мобайнида навигация маълумотлари реал вақт режимида экипаж учун оддий планшетларга узатиб турилди.

МагНав қандай ишлайди ва унинг афзалликлари

Мазкур технология Ернинг табиий магнит майдонига таяниб ишлайди. МагНав тизими Ер қобиғининг ўзига хос хусусиятлари билан боғлиқ бўлган магнит майдонидаги кичик ўзгаришларни қайд этувчи юқори сезгир квант магнит датчикларидан фойдаланади. Олинган маълумотлар олдиндан тайёрланган магнит харитаси билан солиштирилади ва самолётнинг аниқ координаталари аниқланади.

Дастурчиларнинг таъкидлашича, магнит навигациясидан фойдаланиш анъанавий захира усулларига нисбатан жойлашувни аниқлаш аниқлигини 89 фоизга оширган. Технологиянинг асосий устунлиги шундаки, унга на сунъий йўлдошлар, на ер устидаги навигация станциялари керак бўлади.

Келгусидаги режалар ва истиқболлар

ГПС сигналини сунъий равишда тўсиб қўйиш ёки унинг ишига аралашиш мумкин бўлган бир пайтда, Ернинг магнит майдонини шунчаки ўчириб қўйиб бўлмайди. Бу айниқса океанлар узра ва ориентирлар чекланган олис ҳудудларда парвоз қилганда долзарб аҳамият касб этади.

АҚШда 2024 йилда бошланган МагНав дастури Транситион оф Қуантум Сенсинг ташаббусининг бир қисми ҳисобланиб, унинг прототипи Ҳонейвелл Аэроспасе компанияси томонидан яратилмоқда. Навбатдаги босқичда тизимни АҚШ Ҳарбий-ҳаво кучларининг Boeing К-17 Глобемастер ИИИ оғир ҳарбий-транспорт самолётида синовдан ўтказиш режалаштирилган.

Мутахассисларнинг фикрича, келгусида ушбу магнит навигацияси сунъий йўлдош тизимлари беқарор ишлайдиган ҳудудлар учун қўшимча захира манбаси бўлиши мумкин. Шунингдек, сигнални сохталаштириш ҳолатлари кўпайиб бораётган бир шароитда мазкур технология фуқаролик авиациясида ҳам ўз ўрнини топиши кутилмоқда.