Зангламайдиган пўлатни ўзгартириш сувдан водород олишни арзонлаштиради

Гонгконг университети олимлари денгиз сувида 1700 мВ гача бўлган электрокимёвий потенциалга бардош бера оладиган янги СС-Ҳ₂ (стаинлесс стеел фор ҳйдроген) қотишмасини яратдилар. Ixbt.com маълумотига кўра, бу кўрсаткич сувнинг оксидланиш чегарасидан юқори бўлиб, энг чидамли одатдаги зангламайдиган пўлат имкониятларидан ҳам сезиларли даражада устун келади. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Маълумки, анъанавий зангламайдиган пўлат материаллар фақат 1000 мВ гача бўлган потенциалларга доц. берувчи хром оксидига таянади. Янги ихтиро қилинган СС-Ҳ₂ қотишмасида эса бутунлай бошқача ёндашув қўлланилган бўлиб, у саноатда катта бурилиш ясаши мумкин.

Икки карра ҳимоя механизми сири

Мутахассисларнинг таъкидлашича, янги материалнинг асосий сири «кетма-кет қўшалоқ пассивация» механизмида ётади. СС-Ҳ₂ қотишмасида тахминан 720 мВ белгиларида марганец элементи хром қатлами устидан иккинчи ҳимоя қатламини ҳосил қилади. Анъанавий тушунчаларга кўра марганец коррозияга чидамлиликни ёмонлаштиради деб ҳисобланган, бироқ бу ерда у муҳим ҳимоя вазифасини бажаради.

Хром ҳимояси ўз ишини тўхтатган пайтда, марганец қатлами бутун юкни ўз зиммасига олади. Тадқиқотнинг бош муаллифи доктор Кайпин Ю аввалига бу натижага ўзлари ҳам ишонмаганини, чунки фан бу элементнинг хусусиятларини бошқача баҳолаб келганини эътироф этган.

Водород энергетикасига иқтисодий таъсири

Ўтказилган синовлар давомида СС-Ҳ₂ тузли электролизерда замонавий водород олиш ускуналарида ишлатиладиган титан элементларига тенг келадиган унумдорликни кўрсатди. Бугунги кунда 10 мегаваттли протон-алмашинувчи мембранали электролиз тизими қарийб 2,3 миллион долларни ташкил этиб, унинг ярмидан кўпи конструктив компонентлар улушига тўғри келади.

Олтин ёки платина қопламали титанни янги СС-Ҳ₂ материали билан алмаштириш конструктив материал таннархини тахминан 40 баробарга қисқартириш имконини беради. Албатта, бу водороднинг ўзини дарҳол 40 марта арзонлаштирмайди, чунки электр энергияси, катализаторлар ва мембраналар нархи сақланиб қолади. Шунга қарамай, асосий харажатлардан бирининг кескин тушиб кетиши «яшил» водород иқтисодиётига жиддий туртки беради.

Ҳозирги кунда тадқиқотчилар саноат ишлаб чиқарувчиси билан ҳамкорликда СС-Ҳ₂ симидан тонналаб ҳажмда ишлаб чиқаришни йўлга қўйдилар. Бироқ лаборатория синовидан ўтган симдан реал электролизерлар учун тижорий жиҳатдан тасдиқланган ғовакли тўрлар ва кўпикли материаллар яратишгача бўлган йўлни босиб ўтиш талаб этилади.