Нанкй Грасе Роман космик телескопи 22 йилгача хизмат қилиши мумкин

NASA агентлигининг янги Нанкй Грасе Роман космик телескопи лойиҳада кўзда тутилганидан салкам икки баравар узоқроқ муддат фаолият юритиши кутилмоқда. Ixbt.com маълумотига кўра, қурилмани коинотга юқори аниқликда учратгани сабабли захирадаги ёқилғи ҳажми кутилганидан анча кўп тежалиб қолди ва бу илмий эксплуатация муддатини 22 йилгача узайтириш имконини берди. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Мукаммал учириш натижаси

Жорий йилнинг 30-август санасида SpaceX Falcon Heavy ракета ташувчиси ёрдамида коинотга муваффақиятли чиқарилган Роман телескопи айни пайтда Ер-Қуёш тизимининг иккинчи Лагранж нуқтаси (L2) яқинидаги ишчи ҳудуд томон ҳаракатланмоқда. Ушбу нуқта сайёрамиздан тахминан 1,6 миллион километр масофада жойлашган бўлиб, у ерда илмий кузатувлар учун энг қулай шароитлар яратилади.

Мутахассисларнинг ҳисоб-китобларига кўра, хизмат муддатининг кескин ошишига асосий сабаб — учириш жараёнининг ўта аниқлиги бўлди. Траекторияни биринчи йирик тузатиш амалиёти учун телескоп атиги 18 килограмм ёқилғи сарфлаган, ҳолбуки режалаштириш босқичида бу маневр учун 200 килограммгача ёқилғи ажратилиши тахмин қилинганди. Натижада қўшимча ресурсларнинг салмоқли қисми тўлалигича сақланиб қолди.

Конструкциядаги енгиллик ва ёқилғи захираси

Телескопнинг жисмоний оғирлиги ҳам муҳим омил бўлиб хизмат қилди. Ёқилғисиз ҳолдаги қурилма лойиҳада белгиланган максимал рухсат этилган қийматдан қарийб икки тонна енгилроқ чиқди. Бу эса учириш олдидан тўртта ёнилғи бакини тўлиқ тўлдириб, тахминан 1100 килограмм ёқилғи юклаш имконини берди.

Шу тариқа, Роман аппаратининг умумий бошланғич массаси 9173,5 килограммни ташкил этди. Ҳатто баклар максимал даражада тўлдирилган бўлса ҳам, телескоп белгиланган чекловдан ярим тонна енгилроқ ҳолда коинотга йўл олди.

Олдинда турган босқичлар ва келажакдаги хизмат

Дастлаб NASA асосий илмий дастурни беш йил ва яна шунча муддатга узайтириш имкониятини ҳисобга олган ҳолда ёқилғи захираларини режалаштирганди. Эндиликда учирилгандан кейинги амалдаги кўрсаткичлар бошқа тизимлар иш қобилияти сақланиб қолганда, камида 22 йиллик эксплуатацияга таянишга асос бермоқда.

Сентябр ойида яна бир траекторияни тузатиш ишлари, декабрь ойининг бошида эса L2 яқинидаги ишчи орбитага якуний чиқиш маневри режалаштирилган. NASA олдиндан берган баҳоларга кўра, бу амалиётлар ҳам режалаштирилгандагидан камроқ ёқилғи талаб қилади.

Ишчи орбитага чиққандан сўнг, Роман двигателлари нафақат траекторияни тўғрилаш, балки ҳар 28 кунда ҳолатни сақлаш ҳамда ориентация тизимининг олтита маҳовиги тўплаган моментини тушириш учун ишлатилади. Таъкидлаш жоизки, NASA лойиҳалаш босқичидаёқ коинотда автоматик равишда ёнилғи қуйиш имкониятини ҳам кўзда тутган бўлиб, телескоп тегишли тутқичлар ва масофадан очиладиган иссиқлик изоляцияси билан жиҳозланган.