Ой юзасида улкан янги кратер топилди у бор-йўғи икки йил олдин пайдо бўлган

АҚШнинг Лунар Реконнаиссансе Орбитер (ЛРО) космик аппарати томонидан олинган суратлар таҳлил қилиниб, Ой сиртида сўнгги йилларда қайд этилган энг йирик зарба кратери аниқланди. Ссиенсе Адвансес нашри маълумотига кўра, диаметри 222 метрни ташкил этувчи ушбу улкан структура Қуёш системасида топилган энг йирик замонавий зарба кратерларидан бири бўлиб, унинг ёши атиги икки йилга яқинлашади. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Мутахассислар 2025 йилнинг куз ойларида ЛРО аппаратининг ўта кенг бурчакли камераси ёрдамида олинган янги ва эски суратларни ўзаро солиштириб кўришган. Натижада Ойнинг илгари бўш бўлган ҳудудида йирик ўзгариш юз бергани ва янги объект пайдо бўлгани маълум бўлган. Тадқиқотчилар дастлабки маълумотларни аниқлаштириш учун тор бурчакли камеранинг қўшимча кадрлардан ҳам фойдаланишган.

Олимларнинг ҳисоб-китобларига кўра, мазкур улкан кратер 2024 йилнинг баҳор ойларида ҳосил бўлган. Бундай кўламдаги космик ҳодисалар Ердаги мавжуд ҳисоб-китоблар бўйича ўртача ҳар 132 йилда бир марта содир бўлади. Бу эса топилманинг нақадар ноёб ва илмий жиҳатдан муҳим аҳамият касб этишини кўрсатади.

Лойиҳа доирасида олиб борилган илмий таҳлиллар

Тадқиқотчилар янги кратернинг пайдо бўлиши атрофдаги ҳудуд геологиясига қандай таъсир кўрсатганини ўрганиш мақсадида махсус кузатувларни амалга оширдилар. Олинган маълумотлар асосида олимлар зарба кратерларининг шаклланиш жараёнини тушунтирувчи замонавий илмий моделларни янгилашга муваффақ бўлдилар.

Ой сирти доимий равишда турли космик объектлар ва метеоритлар зарбасига учраб туради. Замонавий илмий баҳоларга таянилса, Ернинг табиий йўлдоши бўлган Ойда ўлчами 1 километрдан 20 километргача бўлган 5 мингга яқин йирик кратерлар мавжуд.

Шунингдек, диаметри 10 метрдан 1 километргача бўлган миллионга яқин шундай тузилмалар борлиги аниқланган. Ўлчами 10 метрдан кичик бўлган майда кратерлар сони эса Ой сиртида тахминан 1 миллиардни ташкил этиши тахмин қилинмоқда.