Kenya’da sevgi ifadesi olarak paradan gül buketi yapmak “romantizm” değil, kanun ihlaline dönüşebilir. 14 Şubat — Sevgililer Günü — arifesinde ülkenin Merkez Bankası kamuoyunu uyararak banknotların buket ve süsleme amacıyla kullanılma vakalarının arttığını bildirdi.
Yetkililere göre, son zamanlarda Kenya şilini banknotları yapıştırılıyor, zımbalanıyor, hatta iğneyle tutturuluyor. İlk bakışta “güzel bir hediye” gibi görünen bu iş, aslında paranın bütünlüğünü bozuyor: banknotlar zarar görüyor, dolaşıma elverişsiz hâle geliyor ve bazı durumlarda yeniden işleme sürecinde reddedilme sayısı da artıyor. Sonuç olarak banknotların vadesinden önce dolaşımdan çekilmesi ve değiştirilmesi gerekiyor.
Merkez Bankası, nakit paranın hediye edilmesine karşı olmadığını vurguluyor. Ancak böyle bir hediye, banknotları değiştirmeyen, bozmayan ve zarar vermeyen bir biçimde olmalıdır. Yani “sevgi” diye parayı yapıştırıp delmek — iyi bir fikir değil.
Kenya Ceza Kanunu’nun 367. maddesine göre, para banknotlarının bütünlüğünü bozmak, onları tahrip etmek veya kullanılamaz hâle getirmek yasaktır. Yasaya göre suçlu bulunan kişi 3 aya kadar hapis, 2000 şilin (yaklaşık 15,50 ABD doları) para cezası ya da ikisi birden ile cezalandırılabilir.
İlginç olan şu ki, bu konuda Kenya yalnız değil. 2023 yılı Mart ayında Gana Merkez Bankası da insanları nakit paradan sepet ve buket yapmaktan kaçınmaya çağırmıştı.
Sonuç basit: romantizm yapılabilir, ama parayı “dekor” için yırtmak olmaz. Sevgi olan yerde akıl da olsun — o zaman hem cüzdan hem de yasa teşekkür eder.
“Zamin”i Telegram'da okuyun!
