Uzayda devrim niteliğinde keşif: Yaşam barındırabilecek ilk kayalık gezegen bulundu

Uluslararası bir astronom ekibi, uzay araştırmaları tarihinde ilk kez kendi yıldızının "yaşanabilir bölge"sinde yer alan kayalık bir ötegezegende atmosfer olduğunu tespit etti. Dünya benzeri bir yapıya sahip olan ve LHS 1140b olarak adlandırılan bu "süper Dünya", Güneş sisteminden 48 ışık yılı uzaklıkta bulunuyor. Şimdiye kadar Dünya, kendi gaz kalkanına sahip olan tek kayalık gök cismiydi. Bu konuda Ixbt.com haber veriyor.

LHS 1140b gezegeni, 3 milyar yıldan daha yaşlı eski bir kırmızı cüce yıldızın etrafında dönüyor. Araştırmanın baş yazarı Collin Cherubim tarafından geliştirilen atmosfer evrimi modeli, bu tür gezegenlerde bir helyum kalkanının varlığını öngörmüştü. Magellan "Clay" optik teleskobu kullanılarak yapılan spektroskopik gözlemler bu teoriyi pratikte doğruladı ve gezegenin etrafında devasa bir gaz kalkanı olduğunu gösterdi.

Süper Dünya'nın kendine has özellikleri ve helyum kalkanı

LHS 1140b boyutlarıyla hayrete düşürüyor: Yarıçapı Dünya'nın 1,73 katı, kütlesi ise 5,6 katı büyüklüğünde. Bu parametreler, gezegendeki yerçekiminin Dünya'dakinden neredeyse iki kat daha güçlü olduğu anlamına geliyor. Gezegen, yıldızına her zaman aynı yüzü dönük şekilde hareket ediyor, yani üzerinde kalıcı gündüz ve gece yarımküreleri bulunuyor. Bu gezegende bir yıl ise sadece 24,7 gün sürüyor.

Bilim insanları, gezegenin üst atmosfer katmanlarının hidrojenden yoksun olduğunu ve esas olarak helyumdan oluştuğunu belirledi. Güçlü radyasyon etkisiyle hafif hidrojen uzaya kaçmış, ancak helyum tabakası korunmuştur. Bu "helyum kalkanı", gezegenin alt katmanlarında karbon, azot ve oksijen gibi ağır elementlerin birikmesi için uygun koşullar yaratıyor. ixbt.com verilerine göre, gezegendeki sıcaklık -47 derece civarında olup, bu durum su buharının yoğunlaşmasına ve atmosferin korunmasına yardımcı oluyor.

Yaşam potansiyeli ve gelecekteki araştırmalar

En ilginç nokta ise LHS 1140b'nin kütlesinin yüzde 9 ila 19'unu su formunda tutabiliyor olmasıdır. Şimdilik bilim insanları gezegen yüzeyinin kayalık mı yoksa tamamen okyanusla mı kaplı olduğu sorusuna kesin bir cevap veremiyor. Ancak atmosferin alt katmanlarında yaşam için gerekli olan su buharı ve oksijenin birikme olasılığı oldukça yüksek değerlendiriliyor.

Bu keşif, "kozmik kıyı şeridi" teorisini de doğruladı. Bu teoriye göre, bir gezegenin atmosferini koruyabilmesi, yıldızından ne kadar radyasyon aldığına bağlıdır. Örneğin, aynı sistemdeki LHS 1140c gezegeni, yıldızına çok yakın olduğu ve 5 kat daha fazla radyasyon aldığı için atmosferini tamamen kaybetmiştir.

Yeni verilerin James Webb ve Hubble uzay teleskoplarının arşivleriyle birleştirilmesi, uzayda yaşam barındırabilecek diğer dünyaların incelenmesinde yeni bir dönem başlatıyor. LHS 1140b sistemi, artık Güneş sistemi dışında yaşam izleri aramak için en temel hedeflerden biri haline geldi.