Venesuelada siyosiy vaziyat yana bir bor keskin burilish oldi. Xabarlarga ko‘ra, AQSHning Nikolas Maduroni qo‘lga olish bilan yakunlangan harbiy amaliyotidan keyin mamlakat vitse-prezidenti bo‘lib ishlab kelgan Delsi Rodriges parlament — Milliy assambleya oldida davlat rahbari vazifasini vaqtincha bajaruvchi sifatida qasamyod qildi. Marosim 5 yanvar kuni bo‘lib o‘tgani aytilmoqda.
Qasamyod marosimini parlament spikeri, Delsi Rodrigesning akasi — Xorxe Rodriges olib borgan. Delsi Rodriges nutqida vaziyatni “qonuniy bo‘lmagan harbiy tajovuz” deya baholab, Venesuela xalqiga yetgan og‘irliklardan afsus bildirayotganini aytgan. Xabarlarda u “ikki qahramon” haqida gapirgani ham keltiriladi — bu yerda faqat Maduro emas, uning rafiqasi Siliya Flores ham nazarda tutilayotgani qayd etilgan.
Ma’lum qilinishicha, Delsi Rodriges qasamyodni Venesuela Oliy sudi uni vaqtincha rahbar sifatida tayinlaganidan ikki kun o‘tib keltirgan. Yangi maqomda u Karakas tashqi siyosatda “muvozanatli va o‘zaro hurmatga tayanadigan” munosabatlarni rivojlantirishga urg‘u berishini, jumladan AQSH bilan ham shunday aloqalar qurish niyati borligini bildirgan.
Shu o‘rinda Vashingtondan ham qattiq signallar yangradi. AQSH prezidenti Donald Tramp Delsi Rodriges AQSH hokimiyati bilan hamkorlik qilmasa, “juda katta badal to‘laydi”, deya ogohlantirgani xabar qilindi.
Bundan tashqari, Bloomberg manbalariga tayangan holda, Maduro ag‘darilganidan keyin Venesuelada AQSH siyosati va islohotlar jarayonini muvofiqlashtirishda davlat kotibi Marko Rubio asosiy ma’muriy rollardan birini zimmasiga olishi mumkinligi haqida yozdi.
Yana bir bahsli detal: AQSH Davlat departamentiga tegishli ijtimoiy tarmoqda “G‘arbiy yarimshar — bizniki” mazmunidagi post paydo bo‘lgani haqida ham xabarlar tarqaldi. Unda AQSH xavfsizligiga tahdidga yo‘l qo‘yilmasligi ta’kidlangani aytiladi.
Eng ko‘p muhokama qilinayotgan nuqta esa Maduro va Siliya Floresning qo‘lga olinishi bo‘lmoqda. Xabarlarga ko‘ra, 3 yanvar kuni “Operation Absolute Resolve” (matnda “Mutlaq qat’iyat”) doirasida AQSHning “Delta” maxsus bo‘linmasi Nikolas Maduro va uning turmush o‘rtog‘ini qo‘lga olgan, keyin ular AQSH hududiga olib chiqilgan. 5 yanvar kuni Maduro Nyu-Yorkda ilk sud majlisida ishtirok etgani aytilmoqda.
Reuters va AP xabarlarida Maduroga “narkoterrorizm” yo‘nalishidagi ayblovlar, qurol saqlash va boshqa bir qator punktlar qo‘yilgani tilga olinadi. Maduro esa ayblovlarni rad etib, buni Venesuelaning neft resurslari atrofidagi bosim bilan bog‘layotgani haqida yozilgan.
Qisqasi, Venesuelada hokimiyat tizimi tashqi bosim va ichki beqarorlik kesishgan joyga kelib qoldi. Bir tomonda — Delsi Rodriges rahbarligida “davlat ishlayotgani”ni ko‘rsatishga urinish, ikkinchi tomonda — AQSHning qattiq bayonotlari va yangi qoidalarni o‘rnatishga intilishi haqidagi signallar.
Eng muhim savollar hali ochiq: vaqtinchalik rahbariyat saylovlar masalasida qanday qadam qo‘yadi, Vashington bilan munosabatlar qay darajada “o‘zaro hurmat” doirasida qoladi va venesuelaliklar kundalik hayotidagi bosim kamayadimi — yo‘qmi. Hozircha esa bitta narsa aniq: mintaqa yana uzoq vaqt dunyo siyosatining eng qaynoq nuqtalaridan biri bo‘lib turishi mumkin.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
