AQSHning Eron urushidagi yo‘qotishlari 2 mlrd dollarga yaqinlashgani rostmi?

AQSHning Eronga qarshi boshlangan harbiy amaliyoti fonida Vashingtonning moddiy yo‘qotishlari haqida yangi raqamlar yangradi. Anadolu agentligi to‘plagan hisob-kitoblarga ko‘ra, AQSH shu kunga qadar qariyb 1,902 milliard dollarlik harbiy texnika va infratuzilmadan ayrilgan. Biroq bu yerda muhim bir jihat bor: ushbu summa Anadolu’ning o‘z hisobotiga tayanadi va barcha bandlar bo‘yicha Pentagon tomonidan to‘liq, birma-bir mustaqil tasdiq berilganicha yo‘q.
Xabarda aytilgan eng katta yo‘qotish Qatardagi Al-Udeyd bazasi bilan bog‘lanmoqda. TRT World va Anadolu materiallariga ko‘ra, u yerda joylashgan AN/FPS-132 erta ogohlantiruv radiolokasiya tizimiga zarba berilgan va uning qiymati 1,1 milliard dollar deb baholangan. Reuters’da bu aniq summa bo‘yicha mustaqil tasdiq uchramadi, shuning uchun bu raqamni agentlik hisobi sifatida qabul qilish to‘g‘riroq.
Kuvaytdagi holat esa alohida shov-shuvga sabab bo‘ldi. AQSH Markaziy qo‘mondonligi rasman uchta F-15 samolyoti “friendly fire”, ya’ni do‘stona o‘q uzish hodisasida ishtirok etganini ma’lum qildi va barcha olti nafar ekipaj a’zosi omon qolganini bildirdi. Lekin CENTCOM rasmiy bayonotida samolyotlar qiymati yoki ular aynan Kuvayt tomonidan “xatolik bilan urib tushirilgani” haqida yakuniy xulosa berilmagan — sabab hali tergovda ekani aytilgan. Shu bilan birga, AP va boshqa manbalar Kuvayt havo mudofaasi tomonidan noto‘g‘ri nishonga olish ssenariysini keltirmoqda.
Anadolu hisobida bu uchta F-15E qiruvchisining qiymati 282 million dollar deb ko‘rsatilgan. Bu raqam mantiqan zamonaviy F-15E’lar narxi bilan mos tushishi mumkin, ammo rasmiy AQSH harbiy bayonotlarida aynan 282 million dollarlik yo‘qotish raqami alohida tasdiqlanmagan. Shu bois buni ham agentlikning bahosi sifatida berish kerak.
Matnda tilga olingan yana bir yirik epizod — BAAdagi THAAD raketaga qarshi mudofaa tizimiga yetgan zarar. Anadolu buni 500 million dollar deb baholaydi. Lekin ishonchli ochiq manbalarda bu epizod bo‘yicha Pentagon yoki Reuters darajasida mustaqil tasdiq yo‘q. Shu sabab bu band ham hozircha ehtiyotkorlik bilan, “agentlik hisobotiga ko‘ra” degan shaklda keltirilishi lozim.
Shuningdek, Anadolu Bahrayndagi AQSH Beshinchi floti ta’minot nuqtasiga ham zarba berilgani, u yerda ikki sun’iy yo‘ldosh aloqasi terminali va bir nechta obyekt yo‘q qilinganini yozmoqda. Ammo bu qism bo‘yicha ham yirik xalqaro manbalarda hozircha keng mustaqil tasdiq yo‘q.
Qisqasi, hozirgi manzara shunday: AQSHning real yo‘qotishlari borligi aniq — ayniqsa Kuvaytdagi uchta F-15 bilan bog‘liq hodisa rasman tasdiqlangan. Lekin umumiy 1,902 milliard dollarlik hisob, THAAD va ayrim boshqa obyektlar bo‘yicha zarar summalari asosan Anadolu’ning kompilyatsiyasi va bahosiga tayanadi. Shuning uchun bu raqamlar shov-shuvli eshitilsa-da, ularni hozircha to‘liq tasdiqlangan yakuniy balans emas, balki jangning dastlabki iqtisodiy hisob-kitobi sifatida qabul qilish to‘g‘riroq bo‘ladi.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!