AQSH va Isroilning Eronga qarshi harbiy harakatlari hamda bunga javoban Tehronning Xo'rmuz bo'g'ozini yopishi jahon iqtisodiyotida jiddiy inqirozni keltirib chiqardi. Dunyo neft ta'minotining qariyb 20 foizi o'tadigan ushbu muhim yo'lakning to'silishi energiya resurslari narxining osmonga ko'tarilishiga sabab bo'ldi. Xususan, QatarEnergy kompaniyasi suyultirilgan gaz ishlab chiqarishni to'xtatgach, gaz narxi 1,5 baravarga oshdi va Yevropada ming kub metr gaz qiymati uch yil ichida ilk bor 800 dollardan oshib ketdi.
Bu vaziyat Italiya, Belgiya, Xitoy, Hindiston va Janubiy Koreya kabi energiya importiga qaram davlatlar iqtisodiyotiga og'ir zarba berdi. Moliya bozorlarida ham vahima kuzatilmoqda: Janubiy Koreya fond bozori 20 foizga quladi, Hindiston milliy valyutasi esa dollarga nisbatan qadrsizlandi. S&P 500 indeksi ham o'tgan haftada 2 foizga pasayish ko'rsatdi.
Logistika sohasi ham og'ir ahvolda qoldi. Aviakompaniyalar Eron va Rossiya havo hududini chetlab o'tishga majbur bo'lmoqda, bu esa parvoz yo'nalishlarini uzaytirib, xarajatlarni oshirmoqda. SEKO Logistics vakili Brayan Burkning ta'kidlashicha, samolyotlar endilikda Turkmaniston orqali uchishga majbur. Bundan tashqari, aviatsiya yoqilg'isi narxi 72 foizga ko'tarilib, 2022 yildagi rekord darajaga yetdi. Mutaxassislar ushbu geosiyosiy taranglik davom etsa, global ta'minot zanjirida uzilishlar yanada chuqurlashishi va inflyatsiya darajasi ko'tarilishidan xavotirda.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
