Qozog'istonda Konstitutsiya referendumi bo'lib o'tdi

Qozog'istonda 15 mart kuni yangi Konstitutsiya loyihasi bo'yicha umumxalq referendumi o'tkazildi, rasmiylar bu ovoz berishni mamlakatning kelajakdagi siyosiy taraqqiyoti uchun nihoyatda muhim deb ta'rifladi. Akorda matbuot xizmati xabariga ko'ra, Prezident Qosim-Jomart Toqayev Ostonadagi O'quvchilar saroyida joylashgan 51-sonli saylov uchastkasida ovoz berdi.

Ovoz berganidan so'ng, Toqayev bu kun mamlakat taqdiri uchun hal qiluvchi bo'lishini aytdi va taklif etilayotgan Konstitutsiyani tarixiy hujjat deb atadi. Uning ta'kidlashicha, yangi Asosiy qonun fuqarolarning huquq va erkinliklari uchun yanada kuchli kafolatlar yaratadi, shu bilan birga Qozog'istonning hududiy yaxlitligi, mustaqilligi va suverenitetini ham himoya qiladi. Prezident 1995-yilda qabul qilingan Konstitutsiya mamlakat taraqqiyotida muhim rol o'ynaganini qo'shimcha qildi, biroq o'zgarayotgan voqeliklarga javoban yangi tahrir vaqti kelganini bildirdi.

Toqayev, shuningdek, loyiha tayyorlashda faol ishtirok etganini, jumladan muqaddima va uning bir qator huquqiy normalariga oid takliflar kiritganini aytdi. U yangi Konstitutsiya Qozog'istonning farovonligi va uzoq muddatli kelajagiga xizmat qilishiga ishonch bildirdi. Jurnalistlar bilan muloqoti chog'ida boshqa siyosiy masalalarga ham to'xtalgan prezident, navbatdagi prezident saylovi amaldagi Konstitutsiyaga muvofiq 2029-yilda belgilangan muddatda o'tkazilishini qayd etdi.

Referendum joriy yil 11-fevralda imzolangan prezident farmoni asosida o'tkazilmoqda. Saylovchilardan 2026 yil 12 fevral kuni ommaviy axborot vositalarida e'lon qilingan Konstitutsiya loyihasini ma'qullash yoki ma'qullamaslik so'raldi. Taklif etilayotgan islohot yirik institutsional o'zgarishlarni nazarda tutadi, jumladan Qozog'istonning amaldagi ikki palatali parlamenti o'rniga 145 nafar deputatdan iborat bir palatali Qurultoyni joriy etish ko'zda tutilgan.

Bu ovoz berish Qozog'istondagi joriy yilning eng muhim siyosiy voqealaridan biri sifatida baholanmoqda, chunki u mamlakatning konstitutsiyaviy tizimi va davlat hokimiyati tuzilmasini qayta shakllantirishi mumkin. Natija hokimiyat tomonidan siyosiy yangilanish sari qadam sifatida taqdim etilgan boshqaruv modelining Qozog'iston taraqqiyotining navbatdagi bosqichi uchun asosga aylanish-aylanmasligini belgilab beradi.