AQSh prezidenti Donald Tramp Vashington Eron vakillari bilan o'zi ta'riflaganidek, “juda samarali” muzokaralar o'tkazganini aytdi va tomonlar asosiy masalalarning aksariyatida yaqinlashuv nuqtalarini topganini bildirdi. Jurnalistlar bilan gaplashgan Tramp muhokamalar muhim savollar bo'yicha keng moslikni yuzaga keltirganini aytdi, biroq natija hanuz noaniq ekanidan ogohlantirdi. Uning izohlari mintaqada keskinlik kuchaygan bir pallada yangradi, bu vaqtda diplomatiya va harbiy harakat tahdidi yonma-yon rivojlanayotgandek ko'rinmoqda.
Trampga ko'ra, muloqotlarda Amerika tomoni tarkibida uning kuyovi Jared Kushner va maxsus vakil Steve Witkoff bo'lgan. U eronlik ishtirokchilarni nomma-nom aytmadi va faqat Tehron “juda hurmatga sazovor yuqori martabali yetakchi”ni yuborganini bildirdi. Tramp, shuningdek, muzokaralar tashabbusi Erondan chiqqanini da'vo qildi va bu aloqalarni Tehron keyingi keskinlashuvdan qochish hamda Vashington bilan o'zaro tushunuvga erishishni istayotganining belgisi sifatida talqin qildi.
Tramp bayonotlarining eng muhim qismlaridan biri Eronning yadro dasturiga taalluqli bo'ldi. U Eron kelishuvni istayotganini va Qo'shma Shtatlar ham bunga tayyor ekanini aytdi, biroq Tehron hech qachon yadro quroliga ega bo'lmasligi kerakligi haqidagi AQShning uzoq yillik pozitsiyasini yana takrorladi. Tramp bundan ham ilgarilab, Eron tomoni bu tamoyilga rozi bo'lganini aytdi. Agar bu tasdiqlansa, bunday bayonot muhim imkoniyat ochilishini anglatadi, chunki yadro masalasi ikki mamlakat o'rtasidagi munosabatlarni qayta yo'lga qo'yishga qaratilgan har qanday urinishdagi asosiy to'siq bo'lib qolmoqda.
Biroq, xabar qilinayotgan muzokaralarning ham shakli, ham mazmuni borasida hanuz sezilarli noaniqlik saqlanib turibdi. Eron rasmiylari Qo'shma Shtatlar bilan to'g'ridan to'g'ri muzokaralar ketayotganini ochiq tasdiqlamadi. Aksincha, Tehron Vashington muhim infratuzilmaga hujum qilishdan ortga chekinganini, bunga Eronning harbiy tahdidlari ishonchliroq tus olgani sabab bo'lganini ta'kidlab kelmoqda. Bayonotlardagi bu tafovut shuni ko'rsatadiki, aloqalar haqiqatan ham davom etayotgan bo'lsa ham, har ikki hukumat ichki va mintaqaviy auditoriyalar uchun narrativni ehtiyotkorlik bilan shakllantirmoqda.
OAV xabarlari manzaraga yana bir qatlam qo'shdi. Axios manbalarga tayanib, Turkiya, Misr va Pokiston Vashington bilan Tehron o'rtasida vositachi bo'lib kelayotganini xabar qildi. O'sha ma'lumotga ko'ra, bu uch davlat tashqi ishlar vazirlari ikki kun davomida alohida ravishda Witkoff va Eron tashqi ishlar vaziri Abbas Araghchi bilan muzokaralar o'tkazgan. Bunday vositachilik formati AQSh va Eron o'rtasidagi bilvosita muloqotning uzoq yillik uslubiga mos keladi, bunda uchinchi davlatlar takliflarni yetkazish va to'g'ridan to'g'ri aloqa siyosiy jihatdan nozik bo'lgan paytda kelishmovchiliklarni qisqartirishga yordam beradi.
The Jerusalem Post nashrining yana bir xabarida aytilishicha, Vashington bilan muhokamalarda Eron tomoniga tashqi ishlar vaziri emas, balki parlament spikeri Mohammad Bagher Ghalibaf boshchilik qilmoqda. Agar bu to'g'ri bo'lsa, bu muzokaralarning Eron ichidagi siyosiy salmog'i haqida sezilarli ishora bo'ladi, chunki Ghalibaf mamlakat hokimiyat tizimidagi yuqori darajadagi arboblardan biri hisoblanadi. Shu bilan birga, amalda kim muzokara olib borayotgani haqida OAVdagi turlicha ma'lumotlar bu aloqalar qanchalik yopiqligicha qolayotganini ko'rsatadi.
Tramp avvalroq diplomatik yo'nalishni harbiy rejalashtirish bilan bog'lab, “samarali muzokaralar” sabab Pentagonga Eronning energetika infratuzilmasiga ehtimoliy zarbani besh kunga kechiktirishni buyurganini aytgan edi. Bu da'vo ma'muriyat qisqa diplomatik oynadan sinov o'tkazish uchun foydalanayotgan bo'lishi mumkinligini anglatadi …
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
