Yerga qaytayotgan kosmik chiqindilar soni keskin oshdi

The New York Times yozishicha, Yer orbitasidagi kosmik chiqindilar soni tez sur’atlarda ortib bormoqda. Bu esa har yili atmosferaga qaytayotgan sun’iy obyektlar sonining ham ko‘payishiga olib kelmoqda.

Ma’lum qilinishicha, AQSH Kosmik kuchlari so‘nggi 12 oy ichida 820 ga yaqin kosmik obyektning Yer atmosferasiga qaytayotgani haqida ogohlantirgan. Taqqoslash uchun, 10 yil avval bunday holatlar soni atigi 110 ta atrofida bo‘lgan. Mutaxassislar bu o‘sishni asosan SpaceX va boshqa kompaniyalar tomonidan minglab sun’iy yo‘ldoshlardan iborat megakonstellyatsiyalar orbitaga chiqarilayotgani bilan izohlamoqda.

Yevropa Kosmik agentligi (ESA) ma’lumotlariga ko‘ra, o‘lchami bir metrdan katta bo‘lgan kosmik obyektlar o‘rtacha haftasiga bir marta Yer atmosferasiga qaytadi. Obyektlarning aksariyati atmosferaning yuqori qatlamlarida ishqalanish ta’sirida butunlay yonib ketadi.

Shu bilan birga, olimlar ayrim raketa bosqichlari va sun’iy yo‘ldoshlarning titan, zanglamas po‘lat yoki inkonel kabi yuqori haroratga chidamli qotishmalardan tayyorlangan qismlari to‘liq yonib ketmasligi mumkinligini ta’kidlamoqda. Bunday bo‘laklar Yer yuzasigacha yetib kelishi ehtimoli mavjud, garchi bu kabi holatlar juda kam uchrasa ham.

Mutaxassislar fikricha, hozircha Yerdagi odamlar uchun xavf juda past. Chunki Yer yuzasining qariyb 75 foizi suv bilan qoplangan va ko‘plab chiqindilar aynan okeanlarga tushadi. Biroq kosmik parvozlar va sun’iy yo‘ldoshlar soni tobora ortib borayotgani sababli, kelgusida kosmik chiqindilarni nazorat qilish va ularni xavfsiz tarzda orbitadan chiqarish dolzarb vazifalardan biri bo‘lib qolmoqda.