«Urush rejasi»: Britaniyada aholiga suv va konserva zaxirasini tayyorlash tavsiya etilmoqda

Britaniyada favqulodda holatlarga tayyorgarlik masalasi yana kun tartibiga chiqdi. BBC yozishicha, hukumat aholini kundalik hayot jiddiy izdan chiqishi mumkin bo‘lgan holatlarga tayyorgarlik ko‘rishga chaqirmoqda. Buning doirasida uyda bir necha kunga yetadigan suv va uzoq saqlanadigan oziq-ovqat bo‘lishi, fuqarolik barqarorligini kuchaytirish hamda ehtimoliy urush ssenariylarini ham hisobga olish masalalari muhokama qilinmoqda.

E’tiborlisi, bu xabar ijtimoiy tarmoqlarda tarqalayotganidek, Britaniya aholisiga «urushga tayyorlaning» degan alohida rasmiy buyruq berildi, degani emas. Hukumatning ochiq rasmiy tavsiyalari kengroq — elektr yoki suv uzilishi, og‘ir ob-havo, infratuzilmadagi uzilishlar va boshqa favqulodda vaziyatlarga bir necha kun mustaqil tayyor turishga qaratilgan.

Nega Britaniyada bu mavzu yana paydo bo‘ldi?

BBC maxsus muxbiri Allan Littlning 17 sentyabrdagi tahlilida Britaniya jamiyati jiddiy inqiroz yoki urush sharoitiga ruhiy va amaliy jihatdan qay darajada tayyor ekani masalasi ko‘tarilgan.

Materialda hukumatning «war book» — keng ko‘lamli inqiroz yoki urush sharoitida davlat tizimlari qanday ishlashini belgilaydigan rejani yangilash ishlarini boshlagani aytilgan. BBC bu hujjat o‘nlab yillar davomida yangilanmaganini qayd etgan.

Bu o‘zgarish Britaniyada milliy xavfsizlik va fuqarolik barqarorligiga yondashuv qayta ko‘rib chiqilayotganini ko‘rsatadi.

Uyda qancha suv va oziq-ovqat bo‘lishi kerak?

Britaniya hukumatining favqulodda vaziyatlarga tayyorgarlik platformasi aholiga bir necha kunga yetadigan asosiy zaxiralarni uyda saqlashni tavsiya qiladi.

Rasmiy ro‘yxatda uzoq saqlanadigan, tayyorlash uchun muzlatkich yoki murakkab jihoz talab qilmaydigan oziq-ovqat, ichimlik suvi, birinchi yordam vositalari, fonar, batareya yoki quvvat banki, radio va zarur dorilar kabi buyumlar keltirilgan.

Hukumat platformasida ichimlik suvi uchun favqulodda sharoitda bir kishi boshiga kuniga taxminan 2,5–3 litr miqdor tavsiya qilinadi. Uch kunlik zaxirani hisoblaganda bu bir kishi uchun taxminan 7,5–9 litr suv degani.

2026 yilgi hukumat so‘rovi esa aholining favqulodda holatlarga tayyorgarligi hali bir xil emasligini ko‘rsatgan. So‘rovda ishtirok etganlarning 60 foizi tayyorlash talab qilmaydigan uch kunlik oziq-ovqat zaxirasi borligini bildirgan, ammo faqat 4 foiz respondentda bir kishi boshiga kuniga 3 litr hisobida kamida uch kunlik ichimlik suvi borligi aniqlangan.

Gap faqat urush haqida emas

Britaniya hukumatining rasmiy «Prepare» platformasi favqulodda vaziyatlarni faqat harbiy mojaro bilan bog‘lamaydi.

Unda suv ta’minoti uzilishi, elektr energiyasidagi uzilishlar, og‘ir ob-havo, infratuzilmadagi avariyalar va boshqa favqulodda holatlar ham tilga olingan. Shuning uchun uyda suv va oziq-ovqat saqlash tavsiyasi muayyan urush boshlanishi haqidagi prognoz emas, balki turli inqirozlarga tayyorgarlik chorasi sifatida taqdim etilmoqda.

Britaniya armiyasi haqidagi bahs ham kuchaymoqda

Mavzuning yana bir tomoni — mamlakatning harbiy salohiyati va professional armiya hajmi haqidagi bahslar.

Britaniyaning sobiq NATO yuqori lavozimli qo‘mondoni general ser Richard Shirreff 70 ming kishilik armiya keng ko‘lamli urush uchun yetarli bo‘lmasligi mumkinligini bildirgan va harbiy xizmatga chaqiruvning qandaydir shaklini muhokama qilish zarurligini aytgan. Bu — Shirreffning shaxsiy pozitsiyasi, Britaniya hukumati tomonidan e’lon qilingan yangi majburiy harbiy xizmat tartibi emas.

Ayni paytda Britaniyada majburiy harbiy xizmat mavjud emas. Britan parlamenti Quyi palatasi kutubxonasining 2026 yil mart oyidagi ma’lumotnomasida mamlakat qurolli kuchlari professional ko‘ngilli armiya ekani qayd etilgan.

Aholi tayyorgarligi qanday ko‘rinishda?

Rasmiy tavsiyalarning mazmuni ancha oddiy: favqulodda vaziyatda yordam darhol yetib kelmasligi yoki ayrim xizmatlar vaqtincha ishlamasligi mumkin.

Shuning uchun hukumat aholiga:

• bir necha kunlik ichimlik suvini;

• uzoq saqlanadigan oziq-ovqatni;

• birinchi yordam vositalarini;

• zarur dorilarni;

• fonar va qo‘shimcha batareyalarni;

• telefon uchun quvvat bankini;

• favqulodda xabarlarni eshitish uchun radio;

• oila a’zolari bilan aloqa va harakat rejasini

oldindan tayyorlab qo‘yishni tavsiya qilmoqda.

«Urush rejasi»ning yangilanishi nimani anglatadi?

Britaniya hukumati 2026 yilgi Milliy xavflar reyestrini ham yangilagan. Hujjat mamlakat va uning manfaatlariga ta’sir qilishi mumkin bo‘lgan eng jiddiy xavflarni baholaydi va fuqarolar hamda tashkilotlar uchun favqulodda vaziyatlarga tayyorgarlik tizimini kuchaytirishga qaratilgan.

Shu nuqtayi nazardan «war book»ni yangilash davlatning har qanday yirik inqiroz sharoitida boshqaruv, ta’minot va jamoat hayoti uzluksizligini ta’minlash ssenariylarini qayta ko‘rib chiqishi sifatida qaralishi mumkin.

Bu esa «Britaniya urushga kirishga qaror qildi» degan ma’noni anglatmaydi.

Britaniya jamiyati uchun asosiy savol

Hozirgi jarayonda e’tiborni tortayotgan jihat — hukumat va harbiy rahbariyatning aholiga xavflar haqida qanday tushuntirish berishi.

Bir tomonda davlat favqulodda vaziyatlarga tayyorgarlikni kuchaytirmoqda. Ikkinchi tomonda harbiy mutaxassislar mamlakatning mudofaa salohiyati, armiya hajmi va ehtimoliy mojarolarga tayyorgarligi haqida bahs yuritmoqda.

Biroq bu faktlardan Britaniyada yaqin orada urush boshlanishi haqida xulosa chiqarib bo‘lmaydi.

Hozircha aniq ko‘rinayotgani shu: London favqulodda vaziyatlarga tayyorgarlikni faqat davlat idoralarining vazifasi emas, balki jamiyatning umumiy barqarorligi masalasi sifatida ko‘ra boshlagan.

Uydagi suv va konserva zaxirasi ham ana shu yondashuvning eng oddiy ko‘rinishlaridan biri.