Tramp Putin bilan navbatdagi uchrashuvga tayyorligini aytdi: Mayami nega shubha ostida?

Jahon siyosatining markazi bo‘lgan Nyu-Yorkda, BMT Bosh Assambleyasining 81-sessiyasi doirasida AQSH Prezidenti Donald Tramp Rossiya Prezidenti Vladimir Putin bilan yangi sammit o‘tkazish ehtimoli haqida sensatsion bayonot berdi. Oq uy rahbari ushbu shov-shuvli rejani Ukraina Prezidenti Vladimir Zelenskiy bilan muzokaralar chog‘ida jurnalistlar qarshisida ochiqladi. Tramp Rossiya yetakchisining yangi muloqotga moyilligini urg‘ulab: «Xo‘sh, bilmadim. Lekin shuni bilamanki, u uchrashishga tayyor. Bizning Alyaskadagi uchrashuvimiz bo‘lib o‘tgan edi. O‘ylaymanki, u yana bitta uchrashuvga rozi bo‘ladi. Biroq bu Mayamida bo‘lishiga ishonchim komil emas», deya fikr bildirdi. Oq uyning rasmiy translyatsiyasida yangragan ushbu so‘zlar ikki superdavlat o‘rtasida parda ortidagi aloqalar to‘xtamaganini tasdiqladi.

Eslatib o‘tamiz, ikki yetakchi 2025 yil 15 avgust kuni Alyaskadagi Elmendorf-Richardson harbiy bazasida yopiq formatda uchrashib, Ukraina mojarosini hal qilish yo‘llarini muhokama qilgan edi. Garchi Britaniya milliy xavfsizlik maslahatchisi Jonatan Pauell «Ankorij kompromissi batamom o‘ldi» deb da’vo qilgan bo‘lsa-da, Tramp yangi muloqotlar zaruriyatiga ishora qilmoqda. Shu bilan birga, Rossiya Prezidentining AQSHda bo‘lib o‘tadigan G20 sammitiga emas, balki Xitoydagi ATES sammitiga borishi kutilmoqda.

Xo‘sh, Vashington va Moskva yangi muzokaralar uchun qaysi betaraf manzilni tanlaydi, Tramp Zelenskiyning ko‘z o‘ngida Putin bilan uchrashuvni tilga olish orqali qanday siyosiy signal berdi va bo‘lajak sammit urush taqdirini qanday hal qiladi?

«Putinning tayyorligi, Mayami shubhasi va Alyaska tajribasi»: Bayonotning 5 ta asosiy nuqtasi

Trampning Nyu-Yorkdagi chiqishi va sammit istiqbollarining muhim jihatlari:

• Yangi uchrashuv ehtimoli tan olindi: Tramp yaqin orada Putin bilan yana bir bor yuzma-yuz muzokara stoliga o‘tirishi mumkinligini ochiq tasdiqladi;

• Mayamidagi G20 rad etilishi mumkin: AQSH prezidenti sammit dekabrda Mayamida bo‘lib o‘tadigan «Katta yigirmatalik» doirasida o‘tishiga shubha bildirdi;

• Zelenskiyning ko‘z o‘ngidagi iqror: Mazkur kutilmagan bayonot bevosita Vladimir Zelenskiy bilan uchrashuv jarayonida ommaga e’lon qilindi;

• Alyaskadagi kelishuvlar tarixi: Rahbarlar so‘nggi bor 2025 yil avgust oyida Alyaskadagi harbiy bazada yopiq eshiklar ortida Ukraina masalasini muhokama qilgan edi;

• Pekin va Okean orti farqi: Vladimir Putin AQSHga borish o‘rniga yaqin vaqt ichida Xitoydagi ATES sammitida ishtirok etishni rejalashtirmoqda.

Tramp va Putin muloqoti: 2025 yilgi Alyaska sammiti va yangi reja taqqosi

Ikki yetakchi muloqotining tarixiy va ehtimoliy yo‘nalishlari tahlili:

Xalqaro diplomatiya va geosiyosat ekspertizasi: Nega Tramp bu haqda aynan Zelenskiy yonida gapirdi?

Siyosiy sharhlovchilar va xalqaro xavfsizlik tahlilchilarining xulosalari:

• Kiyevga ochiq psixologik signal: Trampning Zelenskiy yonida turib, «Putin uchrashuvga tayyor, yana bir bor ko‘rishamiz» deyishi tasodifiy emas; bu Kiyevga mojaro taqdiri bevosita Vashington va Moskva o‘rtasidagi to‘g‘ridan to‘g‘ri savdolashuvlar orqali hal bo‘lishini eslatuvchi ochiq ishoradir;

• Mayamidagi G20 formati nega to‘g‘ri kelmaydi: Dekabrdagi G20 sammiti ko‘p tomonlama bo‘lib, u yerda Yevropa davlatlari va xalqaro sud orderlari muammosi paydo bo‘lishi mumkin; Rossiya yetakchisi uchun Amerikaning Mayami kurortiga borishdan ko‘ra, betaraf uchinchi davlatda (masalan, Yaqin Sharq yoki Osiyoda) ikki tomonlama formatda ko‘rishish xavfsiz va maqbulroqdir;

• «Ankorij formati» qayta tiriladimi?: Garchi London rasmiylari Alyaska muzokaralarini «o‘lik» deb atagan bo‘lsa-da, Tramp ushbu kanalni tirik saqlashga urinmoqda; demak, 2025 yilda erishilgan parda ortidagi muayyan tamoyillar hamon stol ustida turibdi;

• Xitoy omili va ATES: Putinning AQSHdagi G20 dan ko‘ra Xitoydagi ATESga borishni afzal ko‘rishi Moskvaning Pekin bilan strategik alyansini saqlab qolgan holda, Tramp bilan alohida shartlarda gaplashish istagini ko‘rsatadi.

Donald Trampning navbatdagi uchrashuv haqidagi ochiq bayonoti katta davlatlar o‘rtasida yangi dunyo xaritasi bo‘yicha eng oliy darajadagi muloqot juda tez orada qayta boshlanishini ko‘rsatmoqda.

Sizningcha, Donald Tramp va Vladimir Putinning navbatdagi uchrashuvi qayerda va qanday shartlarda bo‘lib o‘tishi mumkin? Ushbu ehtimoliy sammit Ukrainadagi mojaroga to‘liq nuqta qo‘ya oladimi? Shaxsiy taxmin va mulohazalaringizni izohlarda qoldiring hamda katta geosiyosatga oid ushbu eksklyuziv tahlilni barcha do‘stlaringizga ulashing!