Ota-bobolardan o‘tgan og‘riqlarni to‘xtatish uchun nima qilish kerak?

Hayotda nega ayrim xatolar, munosabatlardagi muammolar va og‘riqli sinovlar qayta-qayta takrorlanaveradi? Psixologiya va falsafada ko‘p bot-bot tilga olinadigan fundamental haqiqat bor: inson tomonidan chuqur anglab yetilmagan, sabab-oqibati tushunilmagan har qanday hodisa hayotda qaytalanaveradi.

Bunday to‘xtovsiz aylanish yakunda shaxsning taqdirida keskin burilishlar, fojiali zarbalar va murakkab voqealar zanjirini paydo qiladi. Bu esa insonning ongli yoki ongsiz ravishda yashayotgani bilan bevosita bog‘liq.

Ongsiz holatda yashash nima degani?

Ko‘pchilik ongsizlikni faqatgina aqliy zaiflik deb tushunadi, aslida esa ma’naviy va ruhiy ongsizlik ancha chuqurroq muammodir:

• O‘zlikni tanimaslik: O‘z kechinmalariga, xatti-harakatlarining tub sabablariga savol bermaslik, qalb nidosini eshitmasdan faqat odatlar bo‘yicha kun kechirish;

• Ishonch yetishmovchiligi: Yaratuvchining hikmatiga, U belgilab qo‘ygan hayot qonuniyatlariga nisbatan ichki shubha va ishonchsizlik holatida yashash;

• Avtopilot rejimi: Hayotidagi voqealarni tahlil qilmasdan, muammolar uchun doimo tashqi dunyoni yoki boshqalarni ayblash.

Avloddan avlodga o‘tuvchi «ko‘rinmas meros»

Inson ruhiyatidagi hal etilmagan jarohatlar vaqt o‘tishi bilan keyingi avlodlarga ko‘chadi:

• Travmalarning ko‘chishi: Masalan, ongsiz tarzda yashayotgan ayol yoshligida o‘zi boshidan kechirgan og‘ir azoblar, zo‘ravonlik, sevgi yetishmovchiligi va qo‘rquvlarni ixtiyorsiz ravishda o‘z farzandining tarbiyasiga ham singdiradi;

• Mas’uliyat chegarasi: Sizning ichki og‘riqlaringiz va komplekslaringiz ota-ona yoki ajdodlardan meros bo‘lib o‘tgan bo‘lishi mumkin, ammo uni aynan shu nuqtada to‘xtatish uchun faqat siz javobgarsiz;

• Zanjirni uzish burchi: O‘tmishdagi xatolarni anglab yetmaslik keyingi avlodni ham xuddi shu azobli yo‘lni bosib o‘tishga mahkum etadi.

Ichki zulmatdan nurga: Haqiqiy tarbiya yo‘li

Muammoni to‘xtatish va sog‘lom muhit yaratish faqat shaxsiy o‘zgarishdan boshlanadi:

• Nafs va nafsoniyatni tarbiyalash: Inson o‘z xudbinligi, manmanligi va ichki illatlari ustida ishlamas ekan, haqiqiy ruhiy erkinlikka erisha olmaydi;

• Qalbni uyg‘otish va haqiqatni izlash: Agar odam o‘z ichki dunyosini poklamasa, haqiqatga intilmasa va qalbini g‘aflatdan uyg‘otmasa, u farzandlariga ham faqat o‘z ichki zulmati va qo‘rquvlarinigina meros qilib qoldiradi.

Inson o‘z hayotidagi voqealarni chuqur anglab, nafsini tarbiyalab va qalb ko‘zini ochgandagina avlodlar aro davom etib kelayotgan og‘riqli zanjirni uzishga va yangi, yorug‘ avlodga asos solishga qodir bo‘ladi.