Bolalar ombudsmani zo‘ravonlik holatlari bo‘yicha jiddiy raqamlarni ochiqladi

Qonunchilik palatasining navbatdagi yalpi majlisida Bolalar ombudsmani tomonidan parlamentga taqdim etilgan ma’ruza ko‘rib chiqildi. Ushbu hisobotda, ayniqsa, ta’lim muassasalarida bolalarga nisbatan zo‘ravonlik holatlari yuzasidan ko‘rilgan choralar, aniqlangan qonunbuzilishlar va mas’ullarga nisbatan qo‘llanilgan jazo choralari haqida jiddiy ma’lumotlar keltirildi.

Ma’ruzada alohida ta’kidlanishicha, bola huquqlarini ta’minlash davlat siyosatidagi eng muhim strategik yo‘nalishlardan biri hisoblanadi. Shu nuqtayi nazardan, 2025 yil davomida milliy qonunchilikda bola huquqlari bilan bog‘liq qariyb 50 ta qonun hujjati qabul qilingani qayd etildi. Bu raqamning o‘ziyoq mazkur sohada islohotlar faol davom etayotganini ko‘rsatadi.

Ombudsman taqdim etgan ma’lumotlarga ko‘ra, kelib tushgan murojaatlar o‘rganilishi natijasida bolalarga nisbatan sodir etilgan zo‘ravonlik holatlari yuzasidan 19 ta jinoyat ishi va 26 ta ma’muriy ish qo‘zg‘atilgan. Bu bilan cheklanilmagan: ilgari 20 ta holat bo‘yicha jinoyat ishi qo‘zg‘atishni rad etish haqida chiqarilgan qarorlar bekor qilinib, qo‘shimcha tekshiruv o‘tkazish uchun qayta yuborilgan.

Internet tarmog‘ida olib borilgan monitoring ham jiddiy manzarani ochib bergan. Onlayin muhitda aniqlangan bola huquqlarining buzilishiga oid holatlar bo‘yicha 23 ta jinoyat ishi va 28 ta ma’muriy ish qo‘zg‘atilishi ta’minlangan. Bu esa bolalar xavfsizligi masalasi endi faqat oila yoki maktab emas, raqamli makonda ham qattiq nazoratni talab qilayotganini anglatadi.

Hisobotda ta’lim muassasalari bilan bog‘liq holatlar alohida urg‘ulandi. Qayd etilishicha, bolaga jismoniy zo‘ravonlik qilgani, shuningdek, kasbiy faoliyatiga sovuqqonlik bilan yondashgani uchun 6 nafar pedagog ma’muriy javobgarlikka tortilgan. Bundan tashqari, bolaga nisbatan qo‘pol munosabat va noo‘rin xatti-harakatlar uchun 15 nafar pedagogga intizomiy jazo qo‘llanilgan.

Shu bilan birga, bolaning sha’ni va qadr-qimmatini kamsitgani uchun 2 nafar fuqaro ma’muriy javobgarlikka tortilgani ma’lum qilindi. Qonun buzilishiga yo‘l qo‘ygani uchun huquqni muhofaza qiluvchi organning 2 nafar xodimiga nisbatan ham intizomiy chora ko‘rilgani qayd etildi.

Yig‘ilish yakunida qo‘mita a’zolari va siyosiy partiyalar vakillari bola huquqlarini himoya qilishga qaratilgan islohotlarni izchil davom ettirish, bu yo‘nalishdagi ishlar samaradorligini oshirish va amaldagi mexanizmlarni yanada kuchaytirish bo‘yicha qator taklif hamda tavsiyalar bildirishdi.

Qisqasi, bu hisobot bir narsani ochiq ko‘rsatdi: bola huquqlari masalasi qog‘ozdagi shior emas, real nazorat, javobgarlik va qat’iy choralar talab qiladigan dolzarb yo‘nalish. Eng muhimi, har bir aniqlangan holat ortida raqam emas, bola taqdiri turganini unutmaslik kerak.