Centrum Air bortidagi voqea: Davlat tili talabi va yo‘lovchining parvozdan chetlatilishi

Mahalliy xususiy aviatashuvchi — Centrum Air aviakompaniyasining «Samara — Toshkent» yo‘nalishi bo‘yicha amalga oshirilgan parvozi chog‘ida davlat tili va yo‘lovchilarga xizmat ko‘rsatish madaniyati bilan bog‘liq jiddiy mojaro yuz berdi. Ijtimoiy tarmoqlarda komil_vlogs nomi bilan tanilgan bloger bort kuzatuvchisidan o‘zbek tilida muomala qilishni so‘ragani ortidan samolyotdan tushirib yuborilganini ma’lum qildi.

Ushbu murojaat o‘zbek segmentida qisqa vaqt ichida keng tarqalib, aviakompaniyalar tomonidan davlat tiliga bo‘lgan hurmat va ekipajning kasbiy etikasi yuzasidan qizg‘in bahslarni keltirib chiqardi.

Til masalasidan kelib chiqqan bahs tafsiloti

Yo‘lovchining bildirishicha, kelishmovchilik samolyotga chiqish (posadka) jarayonidayoq boshlangan:

• Ilk muomala va e’tiroz: Samolyot eshigi oldida bort kuzatuvchisi (styuardessa) yo‘lovchidan chipta nazorati (posadka taloni)ni rus tilida so‘ragan. Bunga javoban bloger: «O‘zbek tilida so‘rasangiz bo‘lmaydimi, o‘zbeksizku?» deya murojaat qilgan;

• Ekipajning reaksiyasi: Blogerning da’vosiga ko‘ra, bort kuzatuvchisi vazminlik saqlash o‘rniga ovoz ohangini balandlatib, xohlasa ruscha, xohlasa ingliz tilida gapirishi mumkinligini bildirgan va yo‘lovchining samolyot saloniga kirishiga to‘sqinlik qilib, orqaga qaytishini talab qilgan;

• Parvozdan chetlatilish: Tortishuv oqibatida yo‘lovchi bortdan tushirib qoldirilgan va reys manziliga ushbu fuqarosiz parvoz qilgan.

Jamoatchilik reaksiyasi: Davlat tili va xizmat ko‘rsatish sifati

Ijtimoiy tarmoq foydalanuvchilari va faollar mazkur holatni bir nechta jihat bo‘yicha keskin muhokama qilmoqda:

• Davlat tiliga bo‘lgan talab: Ko‘plab fuqarolar O‘zbekiston yurisdiksiyasida faoliyat yuritayotgan, vatandoshlarni tashiyotgan mahalliy aviakompaniya xodimlari o‘z mijozlariga birinchi galda davlat tilida xushmuomalalik bilan xizmat ko‘rsatishi shartligini ta’kidlamoqda;

• Xizmat ko‘rsatish etikasi: Hatto yo‘lovchi bilan tushunmovchilik kelib chiqqan taqdirda ham, bort kuzatuvchisi baqirishga yoki mijozni asossiz chetlatishga haqqi yo‘qligi, vaziyatni diplomatik yo‘l bilan hal qilish kasbiy majburiyat ekani aytilmoqda.

Hozircha Centrum Air aviakompaniyasi rasmiylari mazkur insident yuzasidan rasmiy bayonot bermadi. Tarmoq kuzatuvchilari aviatashuvchidan holat yuzasidan xizmat tekshiruvi o‘tkazilishini va videokuzatuv yozuvlari asosida haqiqiy manzaraga oydinlik kiritilishini kutmoqda.