NASA X-59 tovushdan tez uchadigan samolyotining ilk ikki parvozini amalga oshirdi

NASA o‘zining tovushdan tez uchuvchi X-59 eksperimental samolyoti bilan bir kun ichida ikkita sinov parvozini muvaffaqiyatli o‘tkazdi. Ushbu muhim voqea 30-aprel kuni Kaliforniyada bo‘lib o‘tdi va Quesst dasturining asosiy bosqichlaridan biri hisoblanadi. 11 va 12-parvozlar davomida samolyot 3,6 dan 13 kilometrgacha bo‘lgan balandlikda hamda tovush tezligiga yaqin bo‘lgan 0,8–0,95 Max tezligida sinovdan o‘tkazildi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

X-59 loyihasining asosiy maqsadi — tovushdan tez uchganda hosil bo‘ladigan kuchli zarba to‘lqinini yumshatishdir. Lockheed Martin kompaniyasi bilan hamkorlikda yaratilgan ushbu samolyot o‘ziga xos uzun va ingichka burun qismiga ega bo‘lib, u zarba to‘lqinlarini qayta taqsimlash orqali shovqinni avtomobil eshigi yopilishiga o‘xshash past tovushgacha kamaytiradi. Aynan kuchli tovush zarbasi o‘nlab yillar davomida aholi yashaydigan hududlar ustidan fuqarolik aviatsiyasining tezkor parvozlariga taqiq qo‘yilishiga sabab bo‘lgan.

Loyiha rahbari Keti Bamning ta‘kidlashicha, bir kunda ikkita parvozni amalga oshirish ma‘lumotlar to‘plash jarayonini sezilarli darajada tezlashtiradi. Bu usul xavfsizlik talablariga rioya qilgan holda, 2026-yil oxirigacha Quesst dasturining dastlabki ikki bosqichini yakunlash imkonini beradi. Har bir parvoz oralig‘ida samolyot tezkorlik bilan yonilg‘i bilan to‘ldirilib, navbatdagi sinovga tayyorlanadi.

Ushbu texnologiyaning muvaffaqiyati kelajakda xalqaro aviatsiya qoidalarini qayta ko‘rib chiqishga va fuqarolik aviatsiyasida tovushdan tez uchadigan yo‘lovchi samolyotlarini qaytarishga zamin yaratishi mumkin. Agar "tinch tovushdan tezlik" texnologiyasi o‘zini oqlasa, bu global aviatsiya sanoatida yangi davrni boshlab beradi.