Asteroidlararo optimal yoʻnalishni aniqlash muammosi hal etildi

Bilefeld universiteti professori Michael Römer boshchiligidagi xalqaro tadqiqotchilar guruhi kosmik logistika sohasida muhim yutuqqa erishdi. Olimlar kosmik apparat yordamida bir nechta asteroidni ziyorat qilish uchun matematik jihatdan aniq yoʻnalishni hisoblab chiqadigan dasturiy majmuani yaratdi. Ushbu yechim yillar davomida hisoblash murakkabligi tufayli imkonsiz deb hisoblangan muammoni bartaraf etdi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Yer yuzidagi logistikadan farqli oʻlaroq, kosmosda barcha nishonlar oʻz orbitalari boʻylab doimiy harakatda boʻladi. Bu shuni anglatadiki, ikki nuqta orasidagi masofa va yoqilgʻi sarfi nafaqat masofaga, balki parvoz boshlanadigan aniq vaqtga ham bogʻliq. Tadqiqotchilar Lambert masalasini hal qilishda harakatlanuvchi jismlar orasidagi gravitatsion taʼsirlarni hisobga olgan holda, astronomik miqyosdagi oʻzgaruvchilarni tahlil qilishdi.

Tadqiqotning yetakchi muallifi Isaac Rudich va uning jamoasi "qarorlar diagrammasi" usulidan foydalangan. Ushbu grafik modellar millionlab samarasiz variantlarni saralab tashlab, faqat istiqbolli trayektoriyalarga eʼtibor qaratish imkonini berdi. Ushbu yondashuv Yevropa kosmik agentligi (ESA) missiyalari uchun yangi aniqlik standartlarini oʻrnatdi.

Professor Römerning taʼkidlashicha, ushbu kashfiyot nafaqat kosmik parvozlar, balki kundalik hayot uchun ham katta ahamiyatga ega. Jamoat transporti logistikasi, dengiz yuk tashish va taʼminot zanjirlarini boshqarish ham xuddi shunday dinamik qonunlarga boʻysunadi. Yangi matematik apparat kelgusida megapolislar va shaharlardagi avtobuslar harakati hamda tovarlar yetkazib berish tizimini optimallashtirishga xizmat qiladi.