Juno sunʻiy yoʻldoshlar uchun detonatsion dvigatelni sinovdan oʻtkazadi

AQSHning Juno Propulsion kompaniyasi sunʻiy yoʻldoshlar uchun moʻljallangan yangi turdagi — rotatsion detonatsion dvigatel (Rotating Detonation Engine, RDE) ishlanmasini yakunlash uchun 1,4 million dollar miqdorida investitsiya jalb qildi. Ushbu mablagʻlar qurilmani 2027-yilning birinchi choragiga rejalashtirilgan ilk orbital sinovlargacha yetkazishga yordam beradi. Iris deb nomlangan asosiy loyiha Momentus platformasida foydali yuk sifatida koinotga uchirilishi kutilmoqda. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Rotatsion detonatsion dvigatellar raketa texnikasining eng istiqbolli yoʻnalishlaridan biri hisoblanadi. Anʻanaviy dvigatellardan farqli oʻlaroq, RDE texnologiyasida yoqilgʻi barqaror yonish oʻrniga, uzluksiz aylanuvchi detonatsiya toʻlqini orqali ishlaydi. Nazariy jihatdan, bu yondashuv bir xil miqdordagi yoqilgʻi sarfi bilan yuqoriroq samaradorlikka erishish imkonini beradi. Juno Propulsion bosh direktori Alexis Harrounʻning soʻzlariga koʻra, oʻtkazilgan sinovlar anʻanaviy sxemalardan 7 foiz yuqori samaradorlikni koʻrsatgan.

Yangi ishlanmaning yana bir muhim afzalligi yoqilgʻi turidir. Koʻplab sunʻiy yoʻldoshlar hali ham oʻta zaharli gidrazindan foydalanadi, Juno tizimi esa xavfsizroq va arzonroq boʻlgan azot oksidi va etan aralashmasida ishlaydi. Birinchi parvoz davomida dvigatelning koinotda ishga tushishi, orbitani oʻzgartirish uchun uzoq muddatli manyovrlar va yuqori aniqlikdagi qisqa impulslarni amalga oshirish qobiliyati tekshiriladi.

Hozirda JAXA va Venus Aerospace kabi tashkilotlar ham shunga oʻxshash loyihalar ustida ishlamoqda, biroq Juno oʻz ishlab chiqarish quvvatlarini yaratish orqali bozorda ajralib turishni rejalashtirmoqda. Agar 2027-yildagi namoyish muvaffaqiyatli oʻtsa, ushbu dvigatellar kichik sunʻiy yoʻldoshlar uchun yuqori samaradorlik, ixchamlik va arzon ekspluatatsiyani taʻminlovchi yangi standartga aylanishi mumkin.